Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Straatnamenlijst Houten

Noord en Zuid Woon- en Winkelgebied

(wijzigingen voorbehouden er kunnen geen rechten aan deze lijst ontleend worden)

Gebruik Ctrl + F voor het zoeken naar je straatnaam.





 

    Woon- en Winkelgebied Het Rond
Wijk Houten Noordwest Buurt Het Kant .. Wijk Houten Noordoost Buurt Het Rond
   Buurtnaam thema: laagland en visserij, imkerij, gebiedsvormen en situering



1.   Achterom - Achterom is een oud woord waarvan de betekenis zeer afhangt
van de context waarin het wordt gebruikt. Een algemene omschrijving als
'via de achterzijde' doet er geen recht aan. Vooral in de steden in de Randstad en de Veluwe wordt het woord al sinds eeuwen gebruikt als straatnaam. Het wijst dan vaak op de
achtertoegang van winkels en andere panden. Er zijn nog enkele steden waar straten de naam Achterom hebben, bijvoorbeeld in Harderwijk, Den Haag, Dordrecht, Hilversum, Hoorn en Barendrecht.

Vaak werden steegjes in oude binnensteden genoemd naar
woorden uit het dagelijks taalgebruik zoals voorzetsels, maar in Arnhem daarentegen is het Onderlangs een grote doorgaande verkeersroute langs de Nederrijn. Achterom verwijst in Houten Noordoost naar zijn ligging achter de winkels van Het Rond.
Raadsvergadering / 26-01-1982


  


 

2.   De Beun - Een Beun is een Viskaar een bewaarplaats van vis.
De Beun is de tegenhanger van de straatnaam De Fuik
Een fuik is een van netten of wilgentenen gemaakte val voor vissen. Een fuik bestaat uit een aantal achter elkaar geplaatste trechters, waardoor vissen (vooral paling) wel naar binnen doch lastig naar buiten kunnen zwemmen.

De Fuik en De Beun verwijzen weer naar de naam van het Kooikerspark wat allemaal te maken heeft met de lage ligging van Houten Noordoost.

Een lage ligging in het landschap heeft ook als eigenschap van water op en naast het land. In water leven vogels en vissen.

Raadsvergadering / 26-01-1982





3.   De Fuik - Een fuik is een van netten of wilgentenen gemaakte val voor vissen. Een fuik bestaat uit een aantal achter elkaar geplaatste trechters, waardoor vissen (vooral paling) wel naar binnen doch lastig naar buiten kunnen zwemmen.

Een fuik wordt af en toe door de visser bezocht om de vissen eruit te halen. Naast de vissen die uit de fuik worden gehaald zitten er ook vaak muskusratten in. Boven water wordt de locatie van een fuik gemarkeerd door een aantal lange stokken.
De Fuik is de tegenhanger van de straatnaam De Beun

De Fuik en De Beun verwijzen weer naar de naam van het Kooikerspark wat allemaal te maken heeft met de lage ligging van Houten Noordoost.

Een lage ligging in het landschap heeft ook als eigenschap van water op en naast het land. In water leven vogels en vissen.

Raadsvergadering / 26-01-1982





4.   De Raat - De honingraten van de honingbij. Verwijzend naar de naam van het Imkerspark. Raadsvergadering / 28-06-1983


 


 

5.   De Slinger - Men moet hier een slinger maken om terug te keren met de auto naar Houten Noordoost. De Slinger verwijst naar het slingeren van honing uit bijen raten door een imker. Wat weer de link heeft met het Imkerspark.

Raadsvergadering / 24-10-1989, College van BenW / 24-05-2011


 



6.   Het Kant - Het kantige verloop van de weg.
Raadsvergadering / 26-01-1982





7.   Het Rond - Naar de rondige, overaal achtige vorm van het plein van Het Rond    Raadsvergadering / 26-01-1982


 


 

8.   Het Wed - Een doorwaadbare plek in een rivier. Verwijst naar de naam van het Kooikerspark wat allemaal te maken heeft met de lage ligging van Houten Noordoost.
Raadsvergadering / 28-06-1983


 


 

 9.   Imkerseind - Gelegen aan het uiteinde van het Imkerspad. Eindigend aan het Onderdoor. De naam Imkerseind verwijst naar het Imkerspark. Die weer verwijst naar het uitstervend beroep van imker wat een bijenhouder is.
Raadsvergadering / 02-03-1982


 


 

10.   Kooikerseind - Gelegen aan het uiteinde van het Kooikerspad. Eindigend aan het plein van Het Rond. De naam Kooikerseind verwijst naar het Kooikerpark die op zijn beurt de link is naar Houten Noordoost.

Die relatief laag gelegen ligt in vergelijking met andere delen van Houten. Laag gelegen land betekend ook nat land. Nat is water wat weer verwijst naar water dieren zoals eenden. Een kooiker vangt eenden voor consumtie. Een kooiker is een uitstervend beroep.
Raadsvergadering / 02-03-1982


 


 

11.   Onderdoor - Naar de ligging in het centrum van Houten Noord onder de spoorlijn van  Utrecht naar 's-Hertogenbosch door. De belangrijkste fiets, brommer en wandelverbinding om van west naar oost te komen en vice versa.

Raadsvergadering / 02-03-1982





12.   Parkeergarage Kruitmolen - Parkeergarage gelegen aan de Kruitmolen gebouwd in 1997 en 2008

College van BenW / 15-04-2008


 


 

13.   Parkeergarage Spoorhaag - Parkeergarage gelegen aan de Spoorhaag gebouwd in 1997

College van BenW / 15-04-2008




 

14    Schonenburgseind - Gelegen aan het uiteinde van het Schonenburgspad. Eindigend aan het plein van Het Rond. Schonenburg verwijst naar boerderij Schonenburg die tot 1800 in de binnenbocht van de Lobbendijk stond.

Op de plek waar nu de noordelijke Rondwegtunnel is. Schonenburg verwijst ook naar de ligging in de wijk Houten Noordoost. Tot 13 maart 2012 was het de wijk Schonenburg met de buurten De Hagen en De Weiden. Na deze tijd is het de wijk Houten Noordoost met de buurten De Hagen en De Weiden.

Raadsvergadering / 26-01-1982




 

15    Weerwolfseind - Gelegen aan het uiteinde van het Weerwolfspad. Eindigend aan het Onderdoor. De Weerwolf is het stuk land gelegen op de hoek van de Lobbendijk met de Oud Wulfseweg. Waarvan 1998 tot 2018 Cultuurcentrum Makelblijde gevestigd was.

De naam komt al in de achttiende eeuw voor in de archieven van de Heerlijkheid Oud-Wulven en Waijen. Het verhaal onder de bevolking gaat dat er ooit een boer was die het land zo noemde om zijn kinderen af te schikken om niet verder richting het noorden te lopen over het land. Want anders zou je wel eens de Weerwolf tegen kunnen komen.

Ook zal het wel een veiligheid zijn geweest zodat kinderen niet richting Utrecht liepen of voor het gevaar om niet de Oud Wulfsewetering te vallen. Op de plek waar nu de noordelijke Rondwegtunnel is.

De Weerwolf verwijst ook naar de ligging in de wijk Houten Noordwest. Tot 13 maart 2012 was het de wijk De Weerwolf met de buurten De Gaarden en De Hoeven. Na deze tijd is het de wijk Houten Noordwest met de buurten De Gaarden en De Hoeven.

Raadsvergadering / 26-01-1982


 



16    Wernaarseind - Gelegen aan het uiteinde van het Wernaarpad. Eindigend aan het plein Het Rond. De naam komt van een aantal stukken land met deze naam de Wernaar.

In een charter van De Ridderlijke Duitse Orde, Balije van Utrecht uit 1438 wordt de naam voor zover bekend voor het eerste vermeld. De wijk Houten Noordoost buurt De Gilden is op deze vroegere stukken land gebouwd.

De Wernaar verwijst ook naar de ligging in de wijk Houten Noordoost. Tot 13 maart 2012 was het de wijk Wernaar met de buurt De Gilden. Na deze tijd is het de wijk Houten Noordoost met de buurt De Gilden.

Raadsvergadering / 26-01-1982




 

   Woon- en Winkelgebied Houten Castellum
Houten Castellum Noordoost Buurt Porta

Wijknaam thema: Romeinse- bouwwerken, bouwmaterialen en kledingstukken




1.   Porta - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Porta - Poort. Een Porta is een grotere opening in een gebouw of muur

College van BenW / 21-10-2008


 


    

2.   Forum - Een Romeins forum was in een Romeinse stad het centrale marktplein. Op het forum werd gehandeld en werden justitiële en officiële burgerlijke bijeenkomsten gehouden. Het woord stamt oorspronkelijk af van het Latijnse woord ferre, dat "wegbrengen" betekent (in de zin dat mensen hun spullen naar de markt brengen).

Het Romeinse forum was een aanpassing van het Griekse Agora. Oorspronkelijk werd op een forum handel gedreven, maar later kregen deze pleinen meer een politieke functie. Het Forum Romanum in het Oude Rome veranderde zo van een marktplaats in het politieke en justitiële centrum van de stad, waar de senaat bijeenkwam in de curia en recht werd gesproken in de basilica.

College van BenW / 21-10-2008


 


 

3.   Porta Basilica - Een basilica was een gebouw voor handel en rechtspraak in de Romeinse oudheid. De naam komt weliswaar uit het Grieks (Grieks: στοὰ βασιλική / stoà basilikē: 'koningshal'), maar basilica's als zodanig bestonden niet in het oude Griekenland.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


 


 

4.   Porta Castra - Castra was de benaming voor een Romeins legerkamp. In het castra sneden de via principalis en de via praetoria elkaar. De eerste liep van de porta principalis dextra naar de porta principalis sinistra (linkerpoort), waar de carcer (gevangenis) zich bevond. De via praetoria, die langs het pretorium (hoofdkwartier, afgeleid van pretor) liep, liep van de porta praetoria (hoofdpoort) tot de porta decumana (achterste poort). In het midden van het kamp bevond zich het pretorium, de tenten van de legerleiding, de vergaderplaats en het valetudinarium (cf. infra). Daar omheen waren de papiliones (tenten) van in contubernia opgedeelde Romeinse legionairs opgesteld.   

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


 



5.   Porta Tegula - De imbrex en tegula (meervoudsvormen imbrices en tegulae) werden gebruikt als overlappende dakpannen in de oude Griekse en Romeinse architectuur. Het is een waterdicht en duurzaam systeem voor het dak. De imbrex en tegula werden voornamelijk gebakken uit klei, maar soms werden ze ook gemaakt van marmer, brons of gilt.

De imbrex en tegula werden gebruikt op bijna alle type van architectuur, van nederige bijgebouwen tot grootse tempels en openbare voorzieningen. De tegula (Grieks solenes) was een gewone platte tegel, of een vlakke tegel met opstaande randen, die werd gelegd op een plat dak. De imbrex (Grieks kalupter) was een semi-cilindrische dakpan. (zoals de vorm van een half-pipe). De imbrices werden gelegd over de opstaande randen van de tegulae. Als ze goed gemaakt werden, en goed op elkaar werden gelegd, was er weinig behoefte aan om ze verder waterdicht te maken of te kitten.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


 


 

6.   Porta Toga - De toga was een kenmerkend kledingstuk voor Romeinse mannen. Als je geen Romein was, mocht je hem niet dragen. Het dragen van de toga was voor Romeinse mannen bij officiële gelegenheden verplicht. Daarbuiten werd hij niet veel gedragen, want het was een lastig en bewerkelijk kledingstuk.

De toga was eigenlijk alleen een grote lap wollen stof. Onder de toga werd een tunica gedragen. De toga lap was 15 voet lang en 10 voet breed. Het omdoen van de toga was een kunst op zich, omdat de plooien sierlijk moesten vallen. Eén einde van de lap werd van achter naar voren over de linkerschouder geworpen, zodat de punt bijna de vloer raakte. Het andere eind werd onder de rechterarm naar voren gehaald en vervolgens over de linkerschouder naar achteren gedrapeerd en kon worden vastgemaakt met een fibula (soort speld).

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


 


         

Houten Castellum Zuidoost Buurt Via

Wijknaam thema: Romeinse- bouwwerken, bouwmaterialen en kledingstukken




7.   Via - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Via - Weg. Een Via is een oude Romeinse (lange-afstands)weg.

College van BenW / 21-10-2008




 

8.   Via Arena - Een Arena is een afgesloten gebied, doorgaans ovaal- of cirkelvormig, ontworpen om theater-, muziek- of sportevenementen te laten zien. De bezoekers zitten rond de arena, op een tribune die altijd hoger gelegen is dan het gebied waar het spektakel plaatsvindt.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


 


 

9.   Via Culina - Culina, de keuken in een Romeins huis. Het was er donker en somber. Rook vulde de kamer, er was in die tijd immers nog geen schoorsteen. Dit was ook de plek waar de slaven het voedsel klaar maakte voor hun meesters en zijn gasten.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


 


  

10.   Via Horta - Horta was in het oude Romeinse Rijk de aanduiding van een tuin, veelal aangelegd op de binnenplaats van een Romeinse woning.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009


  



11.   Via Tunica - Mannen en vrouwen in het Romeinse rijk droegen een Tunica. De tunica was een lang kledingstuk van linnen, wol of katoen dat rond het middel met een gordel was vastgesnoerd. Bij de mannen hing de tunica op de knie, maar voor de vrouwen was deze langer.

Tot aan de opmars van het katholicisme was de tunica voor mannen de enige onderkleding: daaronder was men naakt. Pas laat in de geschiedenis, tijdens de kerstening, werd onder de tunica door de mannen een lendendoek (kruisloze heupbedekking) of een soort broek gedragen. Vrouwen droegen ook nog een borstlap, vastgemaakt met een mantelspeld of fibula.

De tunica die de vrouwen droegen werd soms ook wel stola genoemd. Het eenvoudige volk dat alleen een tunica droeg, werd Tunicati genoemd. Tot welke rang de mensen behoorden, was gemakkelijk te zien aan hun kleding. De verschillende Romeinse kledingstukken waren heel eenvoudig: de tunica reikte tot aan de knieën of kuiten en was bij de hogere standen versierd met een purperen strook, clavus genoemd. Deze was breed voor de senatoren en smaller voor de equites.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 21-07-2009





Houten Castellum Zuidwest Buurt Cella
Wijknaam thema: Romeinse Provincies




12.   Cella - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Cella - Ruimte. Cella is een ruimte in het midden van een tempel. Werd meestal toegepast als standplaats voor een beeld van een god of godin.

College van BenW / 21-10-2008




 

13.   Cella Asia - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Cella Asia - Aziatische Ruimte. Asia was in de oudheid in strikte zin de naam van de Romeinse provincia die het westelijke deel van Klein-Azië en de eilanden voor de kust omvatte. In de ruime zin van het woord slaat de naam op het hele gebied ten oosten van het door Grieken gekende deel van wat nu modern Turkije is.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009





14.   Cella Gallia - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Cella Gallia - Gallische Ruimte. Gallië is de vernederlandste naam van de Latijnse benaming (Gallia) voor het westelijke gebied van Europa, dat overeenkomt met het moderne Frankrijk, België, het westen van Zwitserland, en delen van Nederland en Duitsland ten westen van de Rijn. Gallia is nog altijd de Griekse naam voor Frankrijk.

Galliërs, ook bekend als Kelten waren de bewoners van Gallië en een groot deel van overig Europa. De Galliërs waren verspreid in Europa tijdens de Romeinse bezetting, en spraken verschillende Keltische dialecten. Er woonden ook Galliërs in de vlakten van Noord-Italië het zogenaamde Gallia Cisalpina (Gallië aan deze kant van de Alpen) en Venetië.

Andere Kelten waren gemigreerd over de Pyreneeën, naar het noorden en westen van Spanje, waar zij zich met de Iberische oerbevolking vermengden en het volk der Keltiberiërs vormden, dat een met het Gallisch verwante taal sprak. Gallië werd overwonnen door de Romeinen, toen Julius Caesar de Gallische stammen in het gebied overwon, in de periode tussen 58 v.Chr. - 51 v.Chr.

Hij beschreef zijn ervaringen in zijn boek Commentarii de bello Gallico (Verslagen over de Gallische oorlog). De hele oorlog kostte het leven aan meer dan een miljoen Galliërs, en nog een miljoen werden tot slaaf gemaakt. Het gebied werd vervolgens geregeerd als een aantal Romeinse provincies. De hoofdstad van de Galliërs was Lyon.

Al vanaf de 3e eeuw begon het Romeinse gezag onder toenemende druk van invallende Germaanse stammen af te brokkelen. Op 31 december 406 staken verschillende Germaanse stammen de Rijn over, en begonnen aan de invasie van Gallië. In 486 eindigde het Romeinse gezag in Gallië, toen de Romeinse gouverneur Syagrius overwonnen werd door de Franken.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009


 



15.   Cella Helvetica - Vertaald van het oud Italiaans naar het Nederlands betekent: Cella Helvetica - Helvetische Ruimte. De Helvetische zone, ook wel het Helveticum of de Helvetiden genoemd, is een geologische zone in de Alpen. De Helvetische zone dagzoomt vooral in Zwitserland, dat door de Romeinen Helvetica werd genoemd. De gesteenten in deze zone zijn afkomstig van de voormalige zuidrand van het Europese continent. De Helvetische zone wordt door Franse geologen wel Dauphinois zone genoemd.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009


 


 

16.   Cella Syria - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Cella Syria - Syrischë Ruimte. Syria was een Romeinse provincie in de Levant van 64 v.Chr. tot 634 n.Chr. Dit gebied was in 63 voor Chr. het laatste restant van het ooit grote Seleucidische Rijk; in dat jaar verovert generaal Pompeius dit rijk voor de Romeinen, en sticht er de provincia Syria.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009


 


 

17.   Piazza - Een piazza ( Italiaanse uitspraak: pjattsa) is een plein in Italië , Malta , langs de Dalmatische kust en in de omliggende regio's. De term is ongeveer gelijk aan de Spaanse plaza. Plaza in het Castiliaans Spaans: (plaθa) of Latijns Amerikaans Spaans: (Plasa) is een Spaans woord gerelateerd aan "veld".

Cognaten van het woord plaza zijn Italiaanse piazza , Portugees praça , Franse "lieu", Catalaans plaça en Roemeense Piaţa , Engels "place" . De oorsprong van al deze woorden is, via Latijnse platea , uit het Grieks πλατεῖα (ὁδός) , plateia (hodos) , dat wil zeggen "brede, weg of straat". Vertaald van het Italiaans naar het Nederlands betekent: Piazza - Plein.

Een piazza wordt vaak gevonden in de vergadering van twee of meer straten.

De meeste Italiaanse steden hebben verschillende pleinen met straten die uitlopen van het centrum. Winkels en andere kleine bedrijven zijn te vinden op pleinen als het is een ideale plek om het opzetten van een bedrijf.

Veel metrostations en bushaltes zijn te vinden op pleinen zoals ze zijn belangrijkste punt in een stad. Een plein is een open plek tussen bouwwerken. Pleinen hebben vaak een eigen (straat)naam, maar heten soms ook simpelweg Plein, zoals in het Oude Dorp van Houten. Pleinen zijn vaak versierd met beeldhouwwerk, fonteinen, verfraaide straatmeubilair (lantaarnpalen, zitbanken).

College van BenW / 21-10-2008


 



Houten Castellum Noordwest Buurt Fossa
Wijknaam thema: Romeinse Provincies




18.   Fossa - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Fossa - Gracht. Een Fossa, is een gracht rond een castra (Romeins legerkamp).

College van BenW / 21-10-2008


 


 

19.   Cardo - Een oost-west lopende straat werd decumanus genoemd, de oost-west lopende hoofdstraat Decumanus maximus. Op de plaats waar de cardo maximus en de decumanus maximus elkaar kruisten lag het centrum van de stad. Hier stond veelal een tetrapylon.

College van BenW / 21-07-2009




 

20.   Fossa Hispanica - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Fossa Hispanica - Spaanse Gracht. Met de Punische Oorlogen kwamen de Romeinen in 206 v.Chr. in Spanje, onder leiding van Scipio Africanus.

Ze  veroverden het en deelden het in in provincies. Het totale Iberische schiereiland kende uiteindelijk drie provincies: Bética met Sevilla (huidige naam), Hispania met Tarragona (huidige naam) en Lusitania met Mérida (huidige naam) als hoofdplaatsen. De belangrijkste provincie was Baetica, ontstaan uit Hispania Ulterior.

Deze provincie werd zeer rijk. Julius Caesar werd in 61 v.Chr. gouverneur van Hispania Ulterior.Scipio stichtte in 206 v. Chr. eveneens de stad Itálica. Deze stad bracht onder andere de keizers Trajanus en Hadrianus voort, wat gepaard ging met een  stevige Spaanse vertegenwoordiging in de Romeinse Senaat. Spanje zou drie keizers leveren. Toch was de hoofdstad Corduba, het latere Córdoba.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009


 


 

21.   Fossa Iberica - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Fossa Iberica - Iberische Gracht. Iberisch is een niet-Indo-Europese taal die in de oudheid werd gesproken in het zuidoostelijk deel van het Iberisch schiereiland, ongeveer in de huidige Spaanse regio's Catalonië,  Valencia, Murcia en Andalusië.

Er is een aantal Iberische inscripties bewaard, in een schrift dat waarschijnlijk is afgeleid van het Fenicische alfabet, die slechts gedeeltelijk konden worden ontcijferd. Vanwege onze geringe kennis van de Iberische taal is het onmogelijk vast te stellen in hoeverre het Iberisch verwant was met de voorouder van het Baskisch. Een dergelijke verwantschap is niet onwaarschijnlijk maar valt moeilijk te bewijzen.

In de tijd van het Romeinse Keizerrijk zijn zowel de Iberiërs als de Keltiberiërs geromaniseerd. Alleen in het gebied van Baskenland, Navarre  en de westelijke Pyreneeën hebben de voorouders van de Basken hun niet-Indo-Europese taal kunnen bewaren.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009


 


 

22.   Fossa Italica - Vertaald van het (oud) Italiaans naar het Nederlands betekent: Fossa Italica - Italiaanse Gracht. De vertaling van het oude Italiaanse woord 'Italica' betekend in het huidige Italiaans 'Italia'. Italia  was een Romeinse Provincie van het Romeinse rijk. In Italia lag ook de Romeinse stad Rome. Het enige leger dat in Italia gelegerd mocht zijn was de Praetoriaanse garde.

Lange  tijd bleef deze indeling ook grotendeels bestaan tot aan de ingrijpende  wijziging van het bestuur onder Diocletianus. Aan het begin van de christelijke periode, was heel Italië grondig "gelatiniseerd" en werd het Romeins burgerschap uitgebreid tot alle vrije Italianen.

Er was een uitstekend systeem van wegen gebouwd en Italië deelde volledig in de rijkdom van Rome. Het christendom breidde zich spoedig uit. Sindsdien heeft Italië lange tijd geen gelijke mate van welvaart en vrede gekend als toen.

College van BenW / 21-10-2008, College van BenW / 17-03-2009