Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Straatnamenlijst Houten Noordwest

(wijzigingen voorbehouden er kunnen geen rechten aan deze lijst ontleend worden)

Gebruik Ctrl + F voor het zoeken naar je straatnaam.

Buurt De Erven 

Wijknaam thema: beroepen in de middeleeuwen 

De Erven geportretteerd op donderdag 27 april 2006, door Sander van Scherpenzeel.

1.   Het Erf - Het erf is het gebied direct om een huis of in het bijzonder een boerderij. Ook de opstal zelf hoort bij het erf. 

Het Erf is de inprikker voor gemotoriseerd verkeer die de buurt De Erven in en uit willen via de Rondweg.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986.

Luchtfoto van de in aanbouw zijnde wijk De Meent te Houten, uit het westen, met links op de voorgrond de Vlierweg, rechts de Dorpsstraat. Op de achtergrond bij de spoorbaan het Racketcentrum Houten (Pelmolen 7) op 23 mei 1996. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 828299.Luchtfoto van de in aanbouw zijnde wijk De Meent te Houten, uit het westen, met links op de voorgrond de Vlierweg, rechts de Dorpsstraat. Op de achtergrond bij de spoorbaan het Racketcentrum Houten (Pelmolen 7) op 23 mei 1996. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 828299.

2.   Beurtschipperserf - Een Beurtschipper is iemand die een kleine bootdienst op het binnenwater onderhoudt tussen twee of meerdere plaatsen. 

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

3.   Heemraadserf - Een heemraad is een lid van het dagelijks bestuur van een waterschap. Een heemraad heeft een vergelijkbare functie als een wethouder bij een gemeente. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986.

4.   Herbergierserf - Een waard (ook wel herbergier of kastelein) was in vroeger tijden de baas of de gastheer van een herberg of taveerne. Het woord is afkomstig van ward dat beschermen of bewaken betekent.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

5.   Koopmanserf - Een handelaar, ook koopman of kooplied genoemd, is iemand die verschillende waren opkoopt en ze vervolgens weer te koop aanbiedt.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

6.   Molenaarserf - Een molenaar is iemand die zich bezig houdt met het malen van iets op een molen.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

7.   Richterserf - De middeleeuwse richter verschilt hemelsbreed van de huidige rechter. De richter was wel de door de heer benoemde voorzitter van het gericht, maar vonnissen deed hij niet. Die taak liet hij over aan bijzitters, die keurgenoten, maalmannen, schrerer (rekken) of hofgenoten werden genoemd. De twee of meer keurgenoten moesten een "oordeel vinden", de richter maakte het bekend en droeg zorg voor de uitvoering.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986.

8.   Schepenerf - Een schepen is een openbaar bestuurder op plaatselijk niveau. In Nederland wordt een schepen wethouder genoemd. De term schepen was in Nederland vóór 1795 wel gebruikelijk als dorps- of stadsbestuurder. Schepenbank was het oude woord voor het lokale bestuur, met inbegrip van de plaatselijke rechtspraak. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

9.   Schoutserf - De schout, was een lokaal ambtenaar belast met bestuurlijke en gerechtelijke taken en het handhaven van de openbare orde. Zijn taken varieerden naar tijd en plaats. Vanaf de zeventiende eeuw tot aan de Franse tijd werd ook wel de naam drossaard gebruikt.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

10.   Stationserf - Een spoorwegstation, treinstation of kortweg station is een plaats waar treinen stoppen en vertrekken en de reizigers kunnen in-, uit- en overstappen en/of goederen kunnen worden verladen. De vakterm voor dit stoppen is 'stationnement', ter onderscheiding van het stoppen voor een sein of op een rangeerterrein. 

Het Oude Station van Houten aan het Stationserf. Bomen die zijn omgewaaid in de januari storm van 1990. Foto: O.J. Wttewaall.Het Oude Station van Houten aan het Stationserf. Bomen die zijn omgewaaid in de januari storm van 1990. Foto: O.J. Wttewaall.

Aan het Stationserf, ligt het oude station van Houten. Deze heeft van 1 november 1868 tot 1935 dienst gedaan als station. In 2007 is het gehele stationsgebouw 150 meter naar het zuiden verplaatst. Dit omdat er plaats gemaakt moest worden voor de spoorverdubbeling Utrecht - Houten. 

Vanaf april 2009 doet de begane grond van het oude station dienst als eetcafé, gerund door verstandelijke gehandicapte. Op de zolder van het oude station zit het archeologisch museum van Houten. Dit is tevens ook de plek waar de Archeologische werkgroep 'Leen de Keijzer' is gehuisvest. Het Stationserf heeft voordat hij zijn naam kreeg. Nog twee voorgaande straatnamen gekend. Bij de aanleg van de spoorlijn Utrecht - 's-Hertogenbosch in de periode 1868 - 1870 werd de Stationsweg aangelegd. Liggende tussen de Vlierweg en de Loerikseweg. 

Bij raadsbesluit van 4 oktober 1962 werd dit gewijzigd in Stationslaan. Dit werd gedaan nadat de gemeente Houten werd samengevoegd met de gemeenten Schalkwijk en Tull en ' t Waal per 1 januari 1962. Na deze samenvoeging moesten alle straatnamen worden herzien en opnieuw worden vastgesteld. Om dubbele straatnamen in één gemeente te voorkomen. 

Bij raadsbesluit van 16 december 1986 werd de straatnaam gewijzigd in Stationserf. Dit om de straatnaam aan te laten sluiten bij het wijknaam thema van de toen nieuw te bouwen wijk De Erven.

Huizen aan de Vlierweg op een winterdag. Rechtsonder de spoorwachterswoning van familie Schrijvers rond 1955-1960. Foto genomen vanaf De Maalderij (Welkoop) Standerdmolen 16 te Houten. Huis midden rechts Vlierweg 76.Huizen aan de Vlierweg op een winterdag. Rechtsonder de spoorwachterswoning van familie Schrijvers rond 1955-1960. Foto genomen vanaf De Maalderij (Welkoop) Standerdmolen 16 te Houten. Huis midden rechts Vlierweg 76.

11.   Tolgaarderserf - Een Tolgaarder is iemand die aan het begin of aan het einde van een tolweg/toltunnel controle houd op het in en uitgaande verkeer.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986.

12.   Veldwachterserf - Een Veldwachter was de benaming van een politioneel ordehandhaver. De tegenwoordige Politie.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 23 augustus 1994.

13.   Vierschaarserf - Een Vierschaar is een vroegere rechtbank.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 16 december 1986.

Een fietsend echtpaar op de Vierschaarserf in maart 1999. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353 46824, 69.Een fietsend echtpaar op de Vierschaarserf in maart 1999. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353 46824, 69.

Op 26 februari 1985 werd bij raadsvergadering besloten om 'woongebied-C' de naam De Meent te geven. De naam gaat terug op De Loerikse Meent. De ge(meent)e grond werd door de inheemse bevolkingen gebruikt vanaf de achtste- tot omstreeks de dertiende eeuw.

Een meent of mient (gemene grond) was een onverdeelde gemeenschappelijke weide zoals die vroeger voorkwam, meest als onderdeel van een gemeynt of marke. Meenten kwamen met name voor op zandgronden. Afhankelijk van de regio en de bodemvruchtbaarheid werd de meent op enig moment in het verleden verdeeld tussen de gerechtigden.

De Loerikse Meent liep vanaf het dorp Loerik in het oosten bij de Binnentuin geleidelijk richting het noordwesten naar het Oude Dorp aan weerszijde geleid door het Loerikse Zandpad de Beusichemseweg en een sloot. Binnen dit zandpad en weg was De Loerikse Meent gelegen. Zoals staat ingetekend op dit plaatje. Bron: Rondom de Leedijk, O.J. Wttewaall, 2003.De Loerikse Meent liep vanaf het dorp Loerik in het oosten bij de Binnentuin geleidelijk richting het noordwesten naar het Oude Dorp aan weerszijde geleid door het Loerikse Zandpad de Beusichemseweg en een sloot. Binnen dit zandpad en weg was De Loerikse Meent gelegen. Zoals staat ingetekend op dit plaatje. Bron: Rondom de Leedijk, O.J. Wttewaall, 2003.

In de jaren na 1985 die er volgde spraken bewoners van de wijk De Meent vrijwel nooit over dat ze in De Meent wonen. Maar in de wijk De Erven. De Meent was ook een naam voor deel bouwprojecten om de wijk in bouwfases te ontwikkelen tot mei 1996.

Bij de herziening van de wijkindelingen en buurten in 2011 in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft de gemeente Houten de wijknamen die eerder waren vastgesteld bij collegebesluit burgemeester en wethouders op dinsdag 13 maart 2012 ingetrokken. Na deze dag werd de naam De Meent als wijknaam niet meer gebruikt in de administratie. 

Na het besluit werd De Erven een buurt in het kwadrant van de wijk Houten Noordwest.

 Buurt De Hoven 

Wijknaam thema: diverse soorten kruid

De Hoven geportretteerd op zaterdag 18 maart 2006, door Sander van Scherpenzeel.

1.   Akkerwindehof - De akkerwinde (Convolvulus arvensis) is een plant uit de windefamilie (Convolvulaceae). Hij komt voor op grazige plekken, bouwland, langs wegen en in de duinen. De stengels winden zich tegen de wijzers van de klok in om dingen heen. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 september 1981.

De Akkerwindehof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.De Akkerwindehof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.

2.   Boterbloemhof De boterbloem behoort tot de Ranunculus. Dit is de wetenschappelijke naam voor de groep planten waaronder de boterbloemen en waterranonkels worden gerekend. Deze groep bestaat uit een vierhonderdtal planten.

De Boterbloemhof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.De Boterbloemhof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

3.   Dovenetelhof - Dovenetel (Lamium) is een geslacht uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae).. Het geslacht bevat zowel eenjarige als meerjarige planten.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

4.   Ereprijshof -  Ereprijs (Veronica) is een groot geslacht van planten. In Nederland zijn er 22 wilde soorten bekend. Daarnaast zijn er ook nog een aantal soorten in cultuur. Er zijn overblijvende soorten maar er zijn ook soorten die eenjarig zijn. Wereldwijd zijn meer dan 500 soorten bekend.

De Ereprijshof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.De Ereprijshof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

5.   Heermoeshof - Heermoes (Equisetum arvense) is een plant uit de paardenstaartenfamilie (Equisetaceae). De plant wordt ook wel 'roobol', 'akkerpaardenstaart' of 'unjer' genoemd. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 14 september 1976.

6.   Helmkruidhof - Helmkruid (Scrophularia) is een geslacht van bloeiende, kruidachtige planten uit de helmkruidfamilie (Scrophulariaceae). Het geslacht bevat een circa tweehonderd soorten. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 14 september 1976.

7.   Herikhof - De herik (Sinapis arvensis) is een eenjarige plant uit de Kruisbloemenfamilie (Brassicaceae). De plant wordt tot 80 cm hoog en heeft stijve haartjes aan de voet van de stengel. De plant komt algemeen voor op bouwland, langs wegen en langs dijken.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

8.   Hoefbladhof - Hoefblad (Petasites) is een geslacht uit de familie Asteraceae. De botanische naam Petasites is afgeleid van het Oudgriekse woord 'petasos' dat een herdershoed aanduidt.

De Hoefbladhof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.De Hoefbladhof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

9.   Kamillehof - Echte kamille (Matricaria recutita, synoniem: Matricaria chamomilla en Chamomilla recutita) kamille (Matricaria discoidea, synoniem: M. matricarioides) Reukeloze kamille (Tripleurospermum inodorum, ook Matricaria maritima) behoorde voorheen ook tot dit geslacht, maar wordt tegenwoordig tot het geslacht klierkamille (Tripleurospermum) gerekend. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

10.   Kervelhof - Echte kervel (Anthriscus cerefolium) is een eenjarige plant uit de schermbloemenfamilie (Umbelliferae of Apiaceae). De soort wordt algemeen geteeld en is soms verwilderd.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

11.   Klaprooshof - Klaproos of papaver (Papaver) is een geslacht van bloeiende planten. Een bekende soort is de slaapbol (Papaver somniferum), waaruit opium gewonnen wordt. Deze soort wordt ook als sierplant gebruikt.

In het Vlaams wordt de klaproos soms kollebloem (toverkol of kol = heks) genoemd. In het Albanees noemt men de klaproos lule flanules oftewel bloem met vlagjes.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

De buurt De Hoven in 1986. Met onder de buurt De Vlier, onderdeel van het Oude Dorp. Linksboven de buurt Den Oord. Rechtsboven centrum Het Rond voor een deel al ontwikkeld. Het gemeentehuis wordt gebouwd.De buurt De Hoven in 1986. Met onder de buurt De Vlier, onderdeel van het Oude Dorp. Linksboven de buurt Den Oord. Rechtsboven centrum Het Rond voor een deel al ontwikkeld. Het gemeentehuis wordt gebouwd.

12.   Klaverhof - "Klaver (Trifolium) is een plantengeslacht uit de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). De meer dan driehonderd soorten groeien hoofdzakelijk in gematigde en subtropische streken van het noordelijk halfrond, maar ook in de bergen in de tropen.

Gerelateerde geslachten met de naam 'klaver' zijn honingklaver (Melilotus), hoornklaver (Trigonella), rolklaver (Lotus) en rupsklaver (Medicago)."

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

13.   Speenkruidhof - Het gewoon speenkruid (Ranunculus ficaria subsp. bulbilifer, synoniem: Ficaria verna subsp. bulbifer) is een laagblijvende voorjaarsbloeier die behoort tot de ranonkelfamilie (Ranunculaceae). De soortaanduiding ficaria komt van het Latijnse Ficus, dat vijg betekent. Oude namen voor deze plant zijn 'vijgwortel', 'oaneklootjes' en 'katteklootjes'. De naam 'speenkruid' is volgens sommigen afgeleid van de vorm van de knollen, die op kleine speentjes lijken. Volgens anderen is de naam afgeleid van de toepassing tegen aambeien, oftewel speen.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

14.   Weegbreehof - Weegbree (Plantago) is een geslacht uit de weegbreefamilie (Plantaginaceae). Het geslacht bestaat uit windbestuivers en heeft aarvormige bloeiwijzen. De bladeren zijn bij de meeste soorten parallelnervig, wat eerder een kenmerk is voor eenzaadlobbigen. Door deze twee kenmerken doen ze wat aan grassen denken. Bij de meeste in West-Europa voorkomende soorten staan de bladeren in een bladrozet bij elkaar.

De Lobbendijk en Weegbreehof in 1976-1977, midden op de achtergrond boerderij Dijkhoeve met links daarvan het hoofdhuis. Foto: Jos Schalkwijk.De Lobbendijk en Weegbreehof in 1976-1977, midden op de achtergrond boerderij Dijkhoeve met links daarvan het hoofdhuis. Foto: Jos Schalkwijk.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

15.   Zilverschoonhof - Zilverschoon (Potentilla anserina) is een plant uit de rozenfamilie (Rosaceae). De naam van deze plant komt door het zilverig uiterlijk dat ontstaat door zijdeachtige haartjes waarmee de plant is bedekt. De bladeren vormen een bladrozet. Uitlopers wortelen op de knopen tot op 80 cm van de plant. Zilverschoon komt voor op vochtige plekken langs wegen en in het weiland. De plant is giftig voor paarden, vooral na het eten van grote hoeveelheden en langere tijd.

In het jaar 1988 moet Het Haltna Huis, bibliotheek en de Zilverschoonhof nog gebouwd . Luchtfoto gezien richting het noorden. Collectie: gemeente Houten.In het jaar 1988 moet Het Haltna Huis, bibliotheek en de Zilverschoonhof nog gebouwd . Luchtfoto gezien richting het noorden. Collectie: gemeente Houten.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 26 november 1991.

De Zilverschoonhof in 1993. Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos 7 (041358).De Zilverschoonhof in 1993. Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos 7 (041358).


De Zilverschoonhof in 1993. Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos 58 (047674).De Zilverschoonhof in 1993. Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos 58 (047674).


16.   Zuringhof - Zuring (Rumex) is een geslacht van meest overblijvende, kruidachtige planten uit de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). De ongeveer tweehonderd soorten komen van nature voornamelijk voor in de gematigde streken van het noordelijk halfrond, maar zijn wereldwijd geïntroduceerd.Zuring groeit meestal op zure grond. De soorten worden vaak beschouwd als onkruid. Sommige soorten, zoals de veldzuring, hebben echter eetbare bladeren die in salades gebruikt worden. Ook vormt veldzuring het hoofdbestanddeel van paling in 't groen. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 maart 1976 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 24 mei 1976.

Hof - In de vroegste zin was een hof een met bijvoorbeeld grachten, houtwallen of hekken omheinde plek, waar bloemen, kruiden, struiken of bomen konden groeien. Een landgoed (bijvoorbeeld een borg) bestond vaak uit meerdere hoven.

In de periode 1975 tot 1978 was bij de tweede toenmalige wijkuitbreiding van de gemeente Houten in het bouwproject De Oord II - De Lobben (De Hoven) niet voorzien in een aansluiting op de toen nog aan-te-leggen Rondweg. De straten in de buurt De Hoven kwamen ten noorden van het Oude Dorp te liggen. Met in de planning ook een latere te bouwen aansluiting op het woon- winkelgebied van Het Rond en Het Kant. De hoofd ontsluitingsroute voor de buurt De Lobben is de in 1985 aangelegd Dorpsstraat. Die in het verlengde van de Prins Willem de Zwijgerlaan kwam te liggen.

De wijknaam De Lobben wat al vanaf 1975 gangbaar was bij de ontwikkeling van de nieuwbouwwijk is op 22 augustus 1995 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld als officiële wijknaam voor de straten in De Hoven.

De vroegere wijknaam De Lobben komt van de naast gelegen Lobbendijk. De eerste vermelding stamt al uit de vijftiende eeuw. Hiermee is de dijk vermoedelijk op de Binnenweg en Beusichemseweg na (Romeinse Tijd) de oudste weg in de gemeente Houten.

Bij de herziening van de wijkindelingen en buurten in 2011 in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft de gemeente Houten de wijknamen die waren vastgesteld in 1979, 1995 en 1996 bij collegebesluit burgemeester en wethouders op dinsdag 13 maart 2012 ingetrokken. Na deze dag werd de naam De Lobben als wijknaam niet meer gebruikt in de administratie. 

Na het besluit werd De Hoven een buurt in het kwadrant van de wijk Houten Noordwest.

Onder de wijkbewoners wordt de buurt waar ze wonen ook wel de wijk of buurt De Hofjes genoemd. Iets wat door diverse inwoners van de wijk en in de straatnaam commissie is besproken. Om de buurtnaam aan te duiden als De Hofjes.

Buurt De Oorden 

Wijknaam thema: gewas soorten
De Oord geportretteerd op vrijdag 13 januari 2006, door Sander van Scherpenzeel.


1.   Boekweit-oord - Boekweit (Fagopyrum esculentum) is een plant uit de duizendknoopfamilie (Polygonaceae). Polen en in mindere mate Frankrijk zijn nog belangrijke Europese productielanden van boekweit als voedselgewas. 

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

2.   Gierst-oord - Gierst is een groep van graangewassen met kleine korrels, die tot de grassenfamilie behoren. Meestal wordt echter met gierst de soort Panicum miliaceum bedoeld. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 20 december 1994.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 20 december 1994.

3.   Haver-oord - Haver (Avena sativa) is een eenjarige plant uit de grassenfamilie (Poaceae). Troshaver is een oude variëteit met een compacte bloeiwijze. Haver is een graansoort, die reeds sinds 7000 v.Chr. geteeld wordt. Haver komt oorspronkelijk uit Zuidoost-Europa en Zuidwest-Azië en is ontstaan uit de wilde haver (Avena fatua). Tot in de Late Middeleeuwen was haver in Nederland op de zandgronden een belangrijk gewas.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

Gezicht vanaf de Lobbendijk ter hoogte van Haver-oord richting het noord-westen. Deze huisjes zijn in 1974 gesloopt t.b.v. de bouw van de wijk Den Oord.. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046626).Gezicht vanaf de Lobbendijk ter hoogte van Haver-oord richting het noord-westen. Deze huisjes zijn in 1974 gesloopt t.b.v. de bouw van de wijk Den Oord.. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046626).


Gezicht vanaf de Lobbendijk richting het zuid-westen. Het rijtje huisjes in het midden van de foto is in 1974 gesloopt t.b.v. de bouw van Den Oord. De eerst woning na het rijtje huisjes is Haver-oord 41. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046625).Gezicht vanaf de Lobbendijk richting het zuid-westen. Het rijtje huisjes in het midden van de foto is in 1974 gesloopt t.b.v. de bouw van Den Oord. De eerst woning na het rijtje huisjes is Haver-oord 41. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046625).


Arbeidershuisjes op de hoek van de Haver-oord 41 met de Lobbendijk stonden in vroegere tijden achter het huis Bel Respiro (het Italiaans voor Diep Ademhalen) aan de Herenweg 33 en 35.

4.   Hop-oord - De hop (Humulus lupulus) is een plant uit de hennepfamilie (Cannabaceae), die in Nederland en België in het wild voorkomt, en hier vroeger ook veel geteeld werd. De hopbellen (vruchtkegels) worden als conserveer- en smaakmiddel gebruikt bij de bereiding van bier. 

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

5.   Koriander-oord - Koriander (Coriandrum sativum) is een plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). De plant wordt ook wel 'ketoembar', 'coander' of 'wantsenkruid' genoemd. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

6.   Lavendel-oord - Lavendel (Lavandula) is een struik uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae).

De Lavendel-oord werd gebouwd vanaf eind 2007. Hiervoor was het terrein een particuliere boomgaard geweest waar ook schapen werden graasden. Na het overlijden van de eigenaar verkochten zijn drie kinderen het terrein aan een vastgoed ontwikkelaar. Deze was van plan om een vier-laags gebouw op het perceel te zetten. Volgens de visie van de gemeente en de stedenbouwkundige moest dit te grote plan aangepast worden. Iets waar de omwonden blij mee waren. Uiteindelijk werd het plan vier luxe woonhuizen en een woongroep voor een christelijke zorginstelling. De ontsluiting voor gemotoriseerd verkeer zou via de Boekweit-oord gaan lopen.

Een aantal omwonende achte het nodig om hun gelijk bij de Raad van State te halen. Maar behaalde hiermee uiteindelijk bakzeil. In januari 2010 werd de straat met woonhuizen en de woongroep feestelijke geopend. De toenmalige burgemeester Cor Lamers knoopte twee linten aan elkaar. Als symbolisch teken van verzoening tussen de zorgorganisatie, omwonende en de gemeente Houten. En het ook als een nieuw begin te laten zijn.

  • Uitzicht op de huizen aan de Lavendel-oord (oneven) gezien vanaf de tweede verdieping van Lavendel-oord 2 in 2009. Foto: Sander van Scherpenzeel.
  • Straatnaambord Lavendel-oord. Foto: Sander van Scherpenzeel.
  • Een braak liggend stuk grond in 2008 gelegen tussen de Kon. Wilhelminaweg en Gierst-oord waar de Lavendel-oord gebouwd zou gaan worden. Foto: Sander van Scherpenzeel.
  • De achtertuin van Lavendel-oord 8, 6 en 4 op een mooie zonnige dag in 2011. Maker: onbekend.
  • Een orgel op de Boekweit-oord en Lavendel-oord als cadeau voor een ernstig zieke aanwonende voor zijn verjaardag. Foto: Sander van Scherpenzeel.
  • De achtergevel en tuin van Lavendel-oord 4 en 2. Foto: Sander van Scherpenzeel
  • De huizen van de Lavendel-oord (oneven) in 2019 gezien vanaf de Boekweit-oord. Bron: Google Maps Streetview NL.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 21 oktober 2008.

7.   Lijnzaad-oord - Lijnzaad is het zaad van vlas. Het wordt gebruikt als grondstof voor lijnzaadolie, dat met behulp van een oliemolen uit het zaad wordt geperst. Het restproduct van dit proces noemt men lijnkoek. Lijnkoeken worden gebruikt als veevoer.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

8.   Linzen-oord - De linze (Lens culinaris) is een bekende peulvrucht, die al voor onze jaartelling op grote schaal verbouwd werd. Het feit dat de linze wordt genoemd in het Oude Testament, getuigt hiervan. De eigenlijke linze is het zaad van de plant, dat gedroogd wordt verhandeld, in verscheidene kleuren en groottes. Linzen hebben veel warmte nodig, zodat in Nederland dit gewas meestal in de glastuinbouw of onder een tunnel verbouwd wordt.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

9.   Lupine-oord - Lupine (Lupinus) is een geslacht uit de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae). Het geslacht telt zo'n 200 Soorten kent vele hybriden en cultivars. In Noordwest-Europa komt alleen de vaste lupine (Lupinus polyphyllus) in het wild voor.

De Lupine-oord werd in 1976 aangelegd als twee hoofdontsluitingsroute voor de buurt Den Oord. Via een zijweg de Papaver-oord zou het noordelijk deel van de buurt aan de oude Utrechtseweg tijdelijk worden ontsloten. Na het afsluiten van Utrechtseweg en het omvormen ervan tot het Imkerspark werd de Lupine-oord doorgetrokken tot aan De Poort, Herenweg en Romeinenpoort. Vandaar dat de naam van de weg in twee straatnaambesluit is samengesteld.

Luchtfoto van Houten met de tweede wijkuitbreiding Den Oord II - De Lobben uit het voorjaar van 1978. Foto: Griet Titulaer.Luchtfoto van Houten met de tweede wijkuitbreiding Den Oord II - De Lobben uit het voorjaar van 1978. Foto: Griet Titulaer.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977 en bij raadsvergadering vastgesteld op 26 februari 1985.

De in aanbouw zijnde sporthal Den Oord aan de Lupine-oord 2 in 1978. Sporthal is in 2017. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046632).De in aanbouw zijnde sporthal Den Oord aan de Lupine-oord 2 in 1978. Sporthal is in 2017. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046632).


Sporthal Den Oord aan de Lupine-oord 2 in 1980. Sporthal is in 2017. Op de voorgrond de Lobbendijk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046637).Sporthal Den Oord aan de Lupine-oord 2 in 1980. Sporthal is in 2017. Op de voorgrond de Lobbendijk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046637).


De Splitlevel woningen aan de Lupine-oord met rechts huisnummer 1 tot en met 13 in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.De Splitlevel woningen aan de Lupine-oord met rechts huisnummer 1 tot en met 13 in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.


Het einde van de Lupine-oord met rechts de huizen aan de Meekrap-oord. Destijds aanwezig een oversteek voor auto's over de Lobbendijk, aansluitend op de Akkerwindehof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.Het einde van de Lupine-oord met rechts de huizen aan de Meekrap-oord. Destijds aanwezig een oversteek voor auto's over de Lobbendijk, aansluitend op de Akkerwindehof in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.


Huis Meekrap-oord 1 op de hoek van de Lupine-oord in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.Huis Meekrap-oord 1 op de hoek van de Lupine-oord in 1980. Foto: Jos Schalkwijk.


PCBS De Wegwijzer (Lupine-oord 4-6) aan de achterkant gezien vanuit het zuidwesten aan de Vlas-oord. Schoolgebouw bestond van 1978 tot aan 2018. Foto: Jos Schalkwijk.PCBS De Wegwijzer (Lupine-oord 4-6) aan de achterkant gezien vanuit het zuidwesten aan de Vlas-oord. Schoolgebouw bestond van 1978 tot aan 2018. Foto: Jos Schalkwijk.


De bouw van de woningen aan de Lupine-oord. Rechts basisschool De Wegwijzer in februari 1979. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46636, 69.De bouw van de woningen aan de Lupine-oord. Rechts basisschool De Wegwijzer in februari 1979. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46636, 69.

10.   Luzerne-oord - Luzerne (Medicago sativa) is een vaste plant. Afhankelijk van variëteit en klimaat kan de plant vijf tot twaalf jaar oud worden. Met een hoogte tot 1 m en trosjes kleine blauwe bloemen lijkt de plant op klaver.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

11.   Mais-oord - Mais of maïs (Zea mays subsp. mays) is een graan afkomstig uit Midden-Amerika en behoort tot de grassen. Mais is een directe domesticatie van de teosinte Zea mays ssp. parviglumis.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

12.   Meekrap-oord - De meekrap (Rubia tinctorum), ook wel mee of mede, in het Engels madder genoemd, is een plant die behoort tot de sterbladigenfamilie (Rubiaceae). Meekrap werd vroeger gebruikt als grondstof voor de rode kleurstof alizarine.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

Huizen aan de Meekrap-oord in aanbouw in 1979. Bron: Regionaal archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 105223, 116.Huizen aan de Meekrap-oord in aanbouw in 1979. Bron: Regionaal archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 105223, 116.

13.   Papaver-oord - Klaproos of papaver (Papaver) is een geslacht van bloeiende planten. Een bekende soort is de slaapbol (Papaver somniferum), waaruit opium gewonnen wordt. Deze soort wordt ook als sierplant gebruikt. In het Vlaams wordt de klaproos soms kollebloem (toverkol of kol = heks) genoemd. In het Albanees noemt men de klaproos "lule flanules" oftewel "bloem met vlagjes".

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

14.   Rapen-oord - Knolraap, ook meiraap, meiknolletje, knol of raap genoemd (Brassica rapa) is een oude groente die in Nederland vrijwel alleen nog door de amateurtuinder en in de biologische landbouw geteeld wordt, maar bijvoorbeeld in België en Frankrijk heel gewoon is. Knolrapen werden al geteeld door de Romeinen en de Oude Grieken. De domesticatie heeft waarschijnlijk plaatsgevonden in Afghanistan, Pakistan en het Middellandse Zeegebied.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

Parkeerplaatsen aan het Rapen-oord. De huizen op de achtergrond staan aan het Wikke-oord in augustus 1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46641, 69.Parkeerplaatsen aan het Rapen-oord. De huizen op de achtergrond staan aan het Wikke-oord in augustus 1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46641, 69.

15.   Rogge-oord - Rogge (Secale cereale) is een kruisbevruchtende graansoort. Het behoort net als de overige granen tot de grassenfamilie. Rogge groeit in het wild in midden- en oost-Turkije. Als cultuurgewas is de plant er in kleine hoeveelheden aangetroffen in enkele neolithische vindplaatsen, maar verder wordt het vrijwel niet gevonden tot aan de Midden-Europese bronstijd, rond 1800-1500 v. Chr. Mogelijk werd rogge naar het Westen gebracht als 

minder belangrijke variant van tarwe, en werd het gewas pas later apart geteeld. Rogge is aangetroffen in Romeins cultuurgebied langs de Rijn en op de Britse eilanden. In Nederlandse gebieden is rogge gevonden in de laatste fase van de raatakkers, ook wel 'celtic fields' genoemd. Het gewas werd waarschijnlijk omstreeks het begin van de jaartelling ingevoerd. Sinds de middeleeuwen is het ook hier een belangrijke grondstof voor brood.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

Gezicht op de straat Rogge-oord vanaf de Lupine-oord. Het gebouw in het midden is de woning Lupine-oord 44 in augustus 1980, foto: Jos Schalkwijk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, doos052, 69.Gezicht op de straat Rogge-oord vanaf de Lupine-oord. Het gebouw in het midden is de woning Lupine-oord 44 in augustus 1980, foto: Jos Schalkwijk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, doos052, 69.

16.   Spelt-oord - Spelt (Triticum spelta) is een eenjarige plant uit de grassenfamilie (Poaceae) uit het geslacht Tarwe (Tricitum). Het is een graansoort, die reeds vóór 7000 v. Chr. verbouwd werd, en wordt beschouwd als een primitieve tarwesoort.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

17.   Tarwe-oord - Tarwe (Triticum-species) is een van de voornaamste granen waar de mensheid zich mee voedt, naast rijst en maïs.  Het staat met maïs op een gedeelde eerste plaats. In Nederland werd in 2005 116.000 ha wintertarwe en ruim 20.600 ha zomertarwe geteeld. arwe is ook een van de oudste gedomesticeerde planten. De domesticatie vond waarschijnlijk ongeveer 10.000 jaar geleden plaats in het Midden-Oosten en Afrika van Syrië tot Kasjmir en naar het zuiden tot in Ethiopië. 

Luchtfoto van de Utrechtseweg gezien vanuit het westen in ca. 1970. Linksonder boerderij Den Oord met het open veld waar de gelijknamige wijk later gebouwd zou gaan worden. Colletie: Gemeente Houten.Luchtfoto van de Utrechtseweg gezien vanuit het westen in ca. 1970. Linksonder boerderij Den Oord met het open veld waar de gelijknamige wijk later gebouwd zou gaan worden. Colletie: Gemeente Houten.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

18.   Vlas-oord - Vlas (Linum usitatissimum) is een plant uit de vlasfamilie (Linaceae). Het is een gewas dat al lang verbouwd wordt. Er zijn blauwbloeiende en witbloeiende rassen. Daarnaast zijn er rassen met bruine zaden en rassen met gele zaden. De zaden zijn ongeveer 5 mm lang.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 april 1977 en bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 7 juni 1977.

De straat Vlas-oord in noordwestelijke richting gezien in augustus 1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46640, 69.De straat Vlas-oord in noordwestelijke richting gezien in augustus 1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46640, 69.


De straat Vlas-oord gezien in noordelijke richting. De witte huizen op de achtergrond zijn Lupine-oord 1 t/m 13. Het gebouw rechts is de basisschool De Wegwijzer in augustus 1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46639, 69.De straat Vlas-oord gezien in noordelijke richting. De witte huizen op de achtergrond zijn Lupine-oord 1 t/m 13. Het gebouw rechts is de basisschool De Wegwijzer in augustus 1980. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 46639, 69.


19.   Wikke-oord - Wikke (Vicia) is een plantengeslacht uit de onderfamilie Papilionoideae van de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae). Het geslacht komt met ongeveer 140 soorten voor in gematigde streken van het noordelijk halfrond en in Zuid-Amerika. Wikkes zijn kruidachtige planten, meestal met ranken waarmee ze naburige planten beklimmen. De namen wikke en Vicia zijn etymologisch verwant met viere, Latijn voor wikkelen of binden. De vruchten zijn peulen. 

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 8 mei 1973 en bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1973.

Gezicht op woningen, met spelende kinderen, aan de Wikke-oord te Houten in 1982. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 105214, 116.Gezicht op woningen, met spelende kinderen, aan de Wikke-oord te Houten in 1982. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 105214, 116.

Den Oord - Woonplaats (soms ook 'woonkern' of 'oord') is in het algemeen dagelijkse spraakgebruik een relatief dichtbevolkt gebied met bewoning, vergelijkbaar met het begrip nederzetting. Een woonplaats kan zowel een losliggende kern van bij elkaar wonende mensen zijn, als ook een aantal in elkaar overlopende kernen. Dit laatste gebeurt meestal bij de groei van één bepaalde kern die zich naar andere plaatsen uitstrekt, of er is sprake van groei van meerdere kernen.

De wijk Den Oord in aanbouw in mei 1974, gezien vanuit het zuidwesten. Midden onder het vroegere tolhuis aan de Utrechtseweg wat afgebroken wordt. Collectie: Gemeente Houten.De wijk Den Oord in aanbouw in mei 1974, gezien vanuit het zuidwesten. Midden onder het vroegere tolhuis aan de Utrechtseweg wat afgebroken wordt. Collectie: Gemeente Houten.


De wijk Den Oord in aanbouw in mei 1974, gezien vanuit het westen. Collectie: Gemeente Houten.De wijk Den Oord in aanbouw in mei 1974, gezien vanuit het westen. Collectie: Gemeente Houten.


In de periode 1971 tot 1978 was bij de eerste en tweede toenmalige wijkuitbreiding van de gemeente Houten in bouwprojecten Den Oord I en De Oord II - De Lobben (De Hoven) niet voorzien in een aansluiting op de toen nog aan-te-leggen Rondweg. De straten in de buurt De Den Oord kwamen ten noorden en westen van het Oude Dorp te liggen. De hoofd ontsluitingsroute voor de buurt Den Oord is in 1973 aangelegd via de Lobbendijk. In 1976 toen het tweede gedeelte van het bouwproject gerealiseerd werd kreeg Den Oord een tijdelijke aansluiting op de Utrechtseweg, via de Papaver-oord. Na het sluiten van de Utrechtseweg in 1985 werd de nieuwe tweede ontsluitingsweg, de Lupine-oord. Die via De Poort op de Rondweg aansluit.

Richtingaanwijzer-bord Bouwplan Den Oord II in 1975. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: 	Doos 52 (046630).Richtingaanwijzer-bord Bouwplan Den Oord II in 1975. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: Doos 52 (046630).

De wijknaam Den Oord wat al vanaf 1971 gangbaar was bij de ontwikkeling van de nieuwbouwwijk is op 22 augustus 1995 door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld als officiële wijknaam voor de straten in Den Oord.

Bij de herziening van de wijkindelingen en buurten in 2011 in opdracht van het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft de gemeente Houten de wijknamen die waren vastgesteld in 1979, 1995 en 1996 bij collegebesluit burgemeester en wethouders op dinsdag 13 maart 2012 ingetrokken. Na deze dag werd de naam Den Oord als wijknaam niet meer gebruikt in de administratie. 

Na het besluit werd De Den een buurt in het kwadrant van de wijk Houten Noordwest.

Gezicht op boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2a en 4) met het zomerhuis en de leilinden in 1983. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043494).Gezicht op boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2a en 4) met het zomerhuis en de leilinden in 1983. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043494).


De voorgevel van boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2a en 4) met drie leilinden in 1983. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043491).De voorgevel van boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2a en 4) met drie leilinden in 1983. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043491).


De naam van de wijk Den Oord, verwijst naar boerderij Den Oord gelegen aan de Tarwe-oord 2 en 4. De naam van de boerderij is al bekend in de zestiende eeuw in het archief van Zutphen en omgeving. Destijds was de hofstede een leen van het Graafschap Zutphen. De Heer van Wulven, was ook Heer van Zutphen en Wilp. Een klein dorp in de buurt van de stad Zutphen. Familie van Renesse had de drie ambachtsheerlijkheden in de zestiende eeuw in eigendom.

In het midden van de achttiende eeuw stond hofstede Den Oord al langere tijd in de ambachtsheerlijkheid van Houten en 't Goy. De ontsluiting geschieden via het zandpad, wat tot 1985 de Utrechtseweg was. Aan de overkant van de weg was de ambachtsheerlijkheid Wulven. Ruim een kilometer ernaast was de ambachtsheerlijkheid Heemstede. De heer van Heemstede Essaye Gillot en zijn zoon met dezelfde naam als zijn vader. Hadden tot aan het eind van de achttiende eeuw Den Oord in Houten in bezit.

Boerderij Den Oord in 1910 (Tarwe-oord 2, 2a en 4) met het rechts van de boerderij gelegen zomerhuis en het toegangshek en twee op het erf poserende personen, vermoedelijk boer De Goey. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043487).Boerderij Den Oord in 1910 (Tarwe-oord 2, 2a en 4) met het rechts van de boerderij gelegen zomerhuis en het toegangshek en twee op het erf poserende personen, vermoedelijk boer De Goey. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043487).


Boerderij Den Oord in 1916 (Tarwe-oord 2, 2a en 4), het rechts van de boerderij gelegen zomerhuis en het toegangshek. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043488).Boerderij Den Oord in 1916 (Tarwe-oord 2, 2a en 4), het rechts van de boerderij gelegen zomerhuis en het toegangshek. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos24 (043488).


Waarna het in het bezit van familie De Kock kwam. Diverse heren van deze familie waren in een groot deel van de achttiende- en negentiende eeuw grootgrondbezitters in de regio Utrecht. Een van hen was zelfs ook schout van de ambachtsheerlijkheid Jutphaas.

Boerderij Den Oord nog met diverse bijgebouwen destijds aan de Utrechtseweg gelegen. Vanaf 1986 aan de Tarwe-oord 2, 2A en 4. Bron: onbekend.Boerderij Den Oord nog met diverse bijgebouwen destijds aan de Utrechtseweg gelegen. Vanaf 1986 aan de Tarwe-oord 2, 2A en 4. Bron: onbekend.

In de tweede helft van de negentiende- en eerste deel van de twintigste eeuw was boerderij Den Oord het eigendom van de Utrechtse notarisfamilie Schermbeek. De pachter van de boerderij was landbouwer De Goey.

Inwoners uit de buurt De Gaarden en Den Oord verwarren boerderij Den Oord nog wel eens met de in 1891 gebouwde boerderij Nieuwoord. Dit bouwjaar is aan het licht gekomen na uitgebreid kadasteronderzoek. Op de gevel van de boerderij staat dat het bouwjaar 1893 is. Dit is het jaar van oplevering. Op de plek van de boerderij werd eerder nog een ander huis gebouwd in het jaar 1887 door landbouwer Reijer van Woudenberg uit Linschoten. Zijn echtgenote was Jacoba van Schaik.

Boerderij Nieuwoord in 1935 gelegen aan de Utrechtseweg. Heden de Notengaarde 3. Collectie: prentbriefkaarten H. Steenman.Boerderij Nieuwoord in 1935 gelegen aan de Utrechtseweg. Heden de Notengaarde 3. Collectie: prentbriefkaarten H. Steenman.

De naam van boerderij Nieuwoord (Notengaarde 3) is de tegenhanger van boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2a en 4)

Sommige Houtense inwoners denken in de uitspraak van de naam Nieuwoord de naam Nieuweroord te herkennen. En spreken dit als zodanig ook foutief uit.

In een groot gedeelte van de twintigste eeuw was tot aan 1973 familie De Vor de eigenaar van boerderij Nieuwoord. Waarna zij de boerderij aan de gemeente Houten verkochten voor de bouw voor de destijds nieuw te bouwen wijk De Weerwolf.

 Buurt Oude Dorp 

Wijknaam thema: oude kern, notabelen 
en leden koninklijk huis

Het Oude Dorp geportretteerd op zondag 15 januari 2006, door Sander van Scherpenzeel.

1.   Burgemeester Haefkensstraat

Burgemeester Adrianus Bruno Haefkens in ca. 1955. Foto: Peter Koch.Burgemeester Adrianus Bruno Haefkens in ca. 1955. Foto: Peter Koch.

Burgemeester van Houten tussen 11 november 1946 en 5 december 1958.

Officiële naam: Adrianus Bruno Haefkens
Burgemeester van Houten, Schalkwijk en Tull en ’t Waal tussen 11 november 1946 en 5 december 1958
Geboren: 23 februari 1898, te ’s Hertogenbosch
Gestorven: 5 december 1958, te Schalkwijk
In Houten is een straat naar hem genoemd; de Burgemeester Haefkensstraat

Burgemeester Haefkens is de eerste na-oorlogse burgemeester. Hij volgde burgemeester V.R. Los op, die was teruggekeerd na de Tweede Wereldoorlog. Vrijwel direct was hij ook burgemeester van de gemeenten Schalkwijk en Tull en ’t Waal.

Herstelperiode
In de periode dat Haefkens burgemeester was, werd Nederland opgebouwd. Ook in Houten en Schalkwijk was oorlogsschade. Met name de kern van Houten was getroffen door een bombardement.

Tijdens zijn bestuur werd het ‘Brinkplein’ aangelegd en werden wegen verbeterd. Burgemeester Haefkens was ook bezig met de ‘Rondweg van Houten’. Dit was een weg direct om de oude kern heen. Haefkens was net als zijn voorgangers voorzitter van het Waterschap Houten. Maar onder zijn periode werd een groot deel van het wegennet overgeheveld naar de gemeente.

Ook kreeg de kern van Houten riolering. Veel wegen werden opgebroken. Het gemeentehuis van Houten verdween. Voor wat betreft de brandweer kwam er in 1947 een autospuit. 

Burgemeester Haefkens kreeg te maken met de annexatie van het gebied ten noorden van de A12. Ook werden er grenscorrecties met Bunnik en Jutphaas uitgevoerd.

Bron: Oudhouten.nl

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 november 1959.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 4 oktober 1962.

In 1961 de onthulling van het straatnaambordje van de Burgemeester Haefkensstraat door de weduwe van burgemeester Haefkens. Rechts waarnemend burgemeester E.A.M.J. van de Weijer. (1)In 1961 de onthulling van het straatnaambordje van de Burgemeester Haefkensstraat door de weduwe van burgemeester Haefkens. Rechts waarnemend burgemeester E.A.M.J. van de Weijer. (1)


In 1961 de onthulling van het straatnaambordje van de Burgemeester Haefkensstraat door de weduwe van burgemeester Haefkens. Rechts waarnemend burgemeester E.A.M.J. van de Weijer. (2)In 1961 de onthulling van het straatnaambordje van de Burgemeester Haefkensstraat door de weduwe van burgemeester Haefkens. Rechts waarnemend burgemeester E.A.M.J. van de Weijer. (2)


2.   Burgemeester Wallerweg

Portret van Samuel van Raven (1803-1880) (datering: 1850-1874). Burgemeester van de gemeente Houten tot 1877. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Samuel van Raven (1803-1880) (datering: 1850-1874). Burgemeester van de gemeente Houten tot 1877. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

Burgemeester Jacob Waller was burgemeester van de gemeente Houten van 1877 tot 1925.

Burgemeester van Houten tussen 20 mei 1877 en 18 mei 1925
Geboren: 14 oktober 1848 te Utrecht
Gestorven: 23 maart 1926 te Houten
In Houten is een straat naar hem genoemd; de Burgemeester Wallerweg.

Burgemeester Waller is de langstzittende burgemeester die Houten heeft gekend. 48 jaar stond hij aan het roer van de gemeente en was de opvolger van burgemeester S. van Raven, die eveneens lange tijd burgemeester van Houten was.

De Grund

Waller was eerst burgemeester van Koudekerk aan den Rijn, toen hij in 1877 burgemeester van Houten werd. Bij zijn aantreden liet hij een modern en markant huis bouwen. Het huis kreeg de naam De Grund en stond buiten het dorp langs de doorgaande weg van Utrecht naar Schalkwijk (thans De Poort geheten). Hij blijft hier tot aan zijn dood wonen.

Hij stond bekend als een krachtige bestuurder die opkwam voor de gemeentelijke belangen. In zijn periode maakte hij zich sterk voor het verbeteren van de wegen in Houten, die ’s winters niet altijd goed begaanbaar waren. Als voorzitter van het Waterschap Houten kon hij vanaf 1887 hier veel in betekenen.

De doorrijschuur naast hotel/café De Engel omstreeks 1920. Links op de foto nog een richting aanwijzer dat men via de Herenweg naar Utrecht kon komen. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.De doorrijschuur naast hotel/café De Engel omstreeks 1920. Links op de foto nog een richting aanwijzer dat men via de Herenweg naar Utrecht kon komen. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.


Foto vanaf dezelfde plek op de Herenweg in 1924 waarna net de doorrijschuur van hotel/café/restaurant De Engel is afgebroken. Tot de jaren zestig zou het fundamentsmuurtje van de schuur gebruikt worden als tuin. Waarna tankstation de Vico erop gebouwd zou worden van familie Van Rooijen. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Foto vanaf dezelfde plek op de Herenweg in 1924 waarna net de doorrijschuur van hotel/café/restaurant De Engel is afgebroken. Tot de jaren zestig zou het fundamentsmuurtje van de schuur gebruikt worden als tuin. Waarna tankstation de Vico erop gebouwd zou worden van familie Van Rooijen. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.


De doorrijschuur van De Engel, gezien vanaf de Nederlandse Hervormde kerk, kort voor de sloop in 1924. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40891, 73.De doorrijschuur van De Engel, gezien vanaf de Nederlandse Hervormde kerk, kort voor de sloop in 1924. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40891, 73.


Twee mannen, poserend op de plaats waar de doorrijschuur van De Engel stond, kort na de sloop gezien vanaf de Nederlandse Hervormde kerk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40892, 73.Twee mannen, poserend op de plaats waar de doorrijschuur van De Engel stond, kort na de sloop gezien vanaf de Nederlandse Hervormde kerk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40892, 73.


Het siertuintje op de plaats waar de doorrijschuur van De Engel heeft gestaan. Op de achtergrond het onderste gedeelte van de toren van de Nederlandse Hervormde kerk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40894, 48.Het siertuintje op de plaats waar de doorrijschuur van De Engel heeft gestaan. Op de achtergrond het onderste gedeelte van de toren van de Nederlandse Hervormde kerk. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40894, 48.


Gezicht op de toren van de Nederlandse Hervormde Kerk vanaf de Burgemeester Wallerweg met rechts de voorgevel van De Engel in 1992. Toen men nog de auto op de plek van de vroegere veranda kon parkeren. Op de plek van de vroegere doorrijschuur Garage en Tankstation De Vico van de familie Van Rooijen. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44631, 34.Gezicht op de toren van de Nederlandse Hervormde Kerk vanaf de Burgemeester Wallerweg met rechts de voorgevel van De Engel in 1992. Toen men nog de auto op de plek van de vroegere veranda kon parkeren. Op de plek van de vroegere doorrijschuur Garage en Tankstation De Vico van de familie Van Rooijen. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44631, 34.


Waller stond bekend om zijn daadkracht. Hij hield geen lange toespraken met ingewikkelde woorden, maar handelde op het juiste moment. Hij was zijn hele periode bezig voor de gemeente Houten. In september 1909 werd hij onderscheiden als ridder in de orde van Oranje Nassau.

Burgemeester Waller startte zomers soms zijn werkzaamheden om 5 uur ’s ochtends. Een keer liet hij de gemeenteraad om 6 uur ’s ochtends aanvangen. 40 jaar lang was hij ook gemeentesecretaris. Pas in 1917 werd er een gemeentesecretaris (L.A.H. de Ruijter) aangesteld. Hiervoor werd het gemeentehuis met één verdieping uitgebreid. Aanleiding was de administratie rond distributiebonnen tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Tijdens zijn ambtsperiode voerde hij het openbare groen in, zodat de gemeente op sommige plaatsen een mooi aanzien kreeg. Ook de kom van het dorp werd aangepakt en sloten en poelen die zich tot in het dorp uitstrekten, werden gedempt. In 1893 regelde hij de huidige torenspits op de kerk aan de Brink.

Gezicht vanuit een hoogwerker naast de toren van de Nederlandse Hervormde Kerk op de Burgemeester Wallerweg op 25 juni 1992. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44635, 34.Gezicht vanuit een hoogwerker naast de toren van de Nederlandse Hervormde Kerk op de Burgemeester Wallerweg op 25 juni 1992. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44635, 34.
Portret van Jacob Waller (1848-1926) omstreeks 1880. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Jacob Waller (1848-1926) omstreeks 1880. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Portret van Mary Watkins (1846-1926), omstreeks 1880. Mary is de echtgenote van Jacob Waller. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Mary Watkins (1846-1926), omstreeks 1880. Mary is de echtgenote van Jacob Waller. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Ontslag
Op 4 mei 1925 dient burgemeester Waller zijn ontslag in bij de Koningin. Hij verzoekt om per 18 mei te mogen worden ontslagen, in verband met zijn gevorderde leeftijd. Hij is op dat moment 76 jaar oud en 51 jaar burgemeester (3 jaar in Koudekerk). Hij wordt opgevolgd door burgemeester H.J.J. Scholtens. Wethouder G.J. Vernooy is tijdens de overbruggingsperiode loco-burgemeester.

Op 23 oktober 1925 wordt besloten om de weg die Waller gebruikte om op zijn werk te komen, de burgemeester Wallerweg te noemen. Tevens krijgt Waller een verhoging van zijn pensioen met 25 procent. Hij schenkt deze extra inkomsten aan de kerken en het armenfonds.

Bron: Oudhouten.nl

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 2 januari 1926. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 13 maart 1929 en raadsvergadering op 4 oktober 1962.

Portret van burgemeester Jacob Waller van de gemeente Houten in de periode 1895-1905. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: P.27.4 (105202).Portret van burgemeester Jacob Waller van de gemeente Houten in de periode 1895-1905. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: P.27.4 (105202).


 

De toren van de Nederlands Hervormde Kerk gezien vanaf de Burgemeester Wallerweg in ca. 1890. Rechts een gedeelte van de doorrijschuur van De Engel. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: 	doos 32 (044423).De toren van de Nederlands Hervormde Kerk gezien vanaf de Burgemeester Wallerweg in ca. 1890. Rechts een gedeelte van de doorrijschuur van De Engel. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos 32 (044423).


De weg gezien richting het dorp met de woningen aan weerskanten en op de achtergrond de toren van de Nederlands Hervormde Kerk in ca. 1960. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040909).De weg gezien richting het dorp met de woningen aan weerskanten en op de achtergrond de toren van de Nederlands Hervormde Kerk in ca. 1960. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040909).


De Burgemeester Wallerweg gezien richting De Poort met links De Engel in 1999. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040956).De Burgemeester Wallerweg gezien richting De Poort met links De Engel in 1999. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040956).


In de achttiende- en negentiende werd de Burgemeester Wallerweg het Zwaanspad of Zwaansweg genoemd. De weg werd van de kerktoren bij de Lobbendijk tot aan boerderij De Steenen Poort aan het zuidwestelijke uiteinde zo genoemd. Naar de vroegere herberg De Zwaan. Heden het pand waar nu drie woningen in zij gevestigd aan de Burgemeester Wallerweg 3, 3A en 5. In de eerste helft van de achttiende eeuw was een oudere naam van de herberg, De Prins.

Dat een herberg de naam De Zwaan heet, duid erop dat men er vroeger dames van lichte zeden kon ontmoeten. Eigenlijk had het dorp Houten in de achttiende eeuw een rosse buurt, naast de kerktoren. Het is onbekend wanneer de herberg is gesloten.

Burgemeester Wallerweg 3, 3A en 5 in 1958. In de achttiende eeuw was dit pand in gebruik als herberg met de naam De Zwaan. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040908).Burgemeester Wallerweg 3, 3A en 5 in 1958. In de achttiende eeuw was dit pand in gebruik als herberg met de naam De Zwaan. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040908).


Burgemeester Wallerweg 3, 3A en 5 in 2000. In de achttiende eeuw was dit pand in gebruik als herberg met de naam De Zwaan. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040960).Burgemeester Wallerweg 3, 3A en 5 in 2000. In de achttiende eeuw was dit pand in gebruik als herberg met de naam De Zwaan. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040960).


3.   De Passage - Een winkelpassage of winkelgalerij is een volledig overdekte straat met aan weerszijden winkels, die alleen toegankelijk is voor voetgangers.

Een passage (Frans voor doortocht, verbindingsgang) is vaak onderdeel van een winkelgebied waarin het meerdere (onoverdekte) winkelstraten met elkaar verbindt. Afhankelijk van de grootte kan een passage ook als winkelcentrum of onderdeel van een winkelcentrum worden gezien.

De overkapping van de passage is vaak van glas zodat optimaal van daglicht kan worden geprofiteerd. 

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 20 december 1994. 

Foto van de oude Raiffeisenbank aan het Plein omstreeks 1990. Foto: O.J. Wttewaall. Collectie: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).Foto van de oude Raiffeisenbank aan het Plein omstreeks 1990. Foto: O.J. Wttewaall. Collectie: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).

4.   Dorpsstraat - Een vrij recente naam uit 1985. Oude Dorpsstraatnamen verwijzen vaak naar een oude weg door het dorp heen.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 februari 1985.

5.   Herenweg

Een Herenweg betekend hier een openbare weg of straat.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 13 maart 1929 en raadsvergadering op 4 oktober 1962.

De weg heeft in de loop van de eeuwen verschillende verandering in de loop van zijn tracé gekend.

Op de oudst bekende kaart (kaart 1) van het dorp van Houten uit ca. 1590 afkomstig uit het archief van De Ridderlijke Duitse Orde, Balije van Utrecht staat al een zandpad ingetekend die niet de huidige route volgt van hoe wij de Herenweg vandaag de dag in zijn tracé kennen. Het begin van het zandpad ligt aan de Burgemeester Wallerweg en lijkt meer naar het westen te liggen. Dan zoals wij het vandaag de dag kennen. Het pad volgt met een afbuiging de route naar een kavelsloot om vervolgens dwars over het het land van de Duitse Orde heen te lopen richting het zuidwesten tot aan de Geersloot. Dit is heden op het punt waar de Herenweg op de Lupine-oord en De Poort aansluit.  Het pad vervolgt zijn weg na de sloot gepasseerd te zijn en sluit in het westen aan op de Wulfsedijk. In latere bekende kaarten is dit stukje laatst beschreven stukje zandpad  is deze loop van het pad niet meer bekend. Een opvolger op dit stukje pad is het Bedelaarspad die in het midden van de negentiende eeuw een eerste vermelding maakt. Meer over dit Bedelaarspad verderop in dit artikel. 

De oudste bekende kaart (kaart 1) van het dorp Houten uit circa 1590 waarop het land van De Ridderlijke Duitse Orde stata ingetekend. Met een stippellijn wat een zandpad is en de voorganger is van de hedendaagse Herenweg in het Oude Dorp. Bron: RDO, Springweg Utrecht.De oudste bekende kaart (kaart 1) van het dorp Houten uit circa 1590 waarop het land van De Ridderlijke Duitse Orde stata ingetekend. Met een stippellijn wat een zandpad is en de voorganger is van de hedendaagse Herenweg in het Oude Dorp. Bron: RDO, Springweg Utrecht.

Tot de negentiende eeuw hadden de twee Utrechtse kapittels van St. Marie en De Ridderlijke Duitsche Orde Balije van Utrecht diverse grote kavels in bezit rondom de Herenweg. De kapittels lieten in die tijd kaarten van hun bezitting maken. Waarop wij tot op de dag vandaag kunnen herleiden of er een zandpad op of doorheen liep op de gronden van de geloofsinstellingen.

De Herenweg werd vanaf het midden van de zeventiende eeuw in beheer genomen door de Staten van Utrecht. Zij zorgde erin het begin voor het het zandpad jaarlijks werd voorzien van vers zand en kuilen in het pad werden gedicht. In latere tijd werd het zandpad gecontroleerd door een kameraar (controleur) die bekeek of het zandpad nog in goede staat en of er eventuele beschadigingen waren. De nieuwe bezanding werd later door het gerecht of ambachtsheerlijkheid betaald en uitgevoerd na een jaarlijkse aanbesteding. Een zandpad was vooral in de zeventiende eeuw voor voetgangers bedoeld en niet zozeer voor koetsen.

De tweede situatie (kaart 2) waarop er iets af-te-leiden is over de staat van het zandpad in de zeventiende eeuw is een kaart van het kapittel van St. Marie uit 1627. We weten al van het bestaan het zandpad van ruim 40 jaar eerder. Tussen 1630 en 1632 wordt door de Staten van Utrecht begonnen nieuwe zandpaden aan te leggen of al bestaande wegen te verbeteren. Op de kaart staat verder geen stippellijn aangetekend, waarop duid dat er een pad over het land heen zou lopen. Dit is wel het geval. Maar het staat er niet op ingetekend. Daarom hebben we met potlood er een weg op de kaart gezet van hoe de weg zou lopen. als we deze aantreffen op een volgende kaart van het dorp Houten. Het ingetekende houd ook rekening mee van het pad op de oudste bekende tekening is te zien.

Een kaart uit 1627 (kaart 2) waarop de landerijen van het kapittel van St. Marie ten westen van het dorp staan ingetekend. Het zandpad is hierop niet ingetekend. Bron: Het Utrechts Archief, archief St. Marie, kaartenboek.Een kaart uit 1627 (kaart 2) waarop de landerijen van het kapittel van St. Marie ten westen van het dorp staan ingetekend. Het zandpad is hierop niet ingetekend. Bron: Het Utrechts Archief, archief St. Marie, kaartenboek.

De derde situatie (kaart 3) is het dorp Houten te zien in het jaar 1640. Op de tiendkaart van St. Marie is wederom geen Herenweg te bekennen. Alleen al de bestaande wegen zijn erop ingetekend. Iets wat erop duid, dat het kleine zandpaadje er al we is. Maar de kaartenmaker uit die tijd er geen belang bij had om dit zandpad in te tekenen. Als tweede kan je hier uit opmaken dat de Staten van Utrecht, die ruim 8 jaar eerder in 1632 waren begonnen diverse zandpaden naar ander dorpen en steden buiten de Staat Utrecht aan te leggen. Nog niet concreet het bestaande zandpaadje verbreed, verbeterd aangelegd of bezand hadden. Blijkbaar was het in 1640 nog een goed alternatief om de bestaande wegen te gebruiken. Die ook nog vaak onbegaanbaar waren, vanwege de modder, kuilen en plassen. Geen enkele centrale overheidsorgaan in de zeventiende eeuw onderhield wegen, zoals wij dat vandaag de dag kennen.

De Burgemeester Wallerweg omstreeks 1950, zicht richting het zuidwesten. Links een tuin achter het muurtje wat vele jaren gediend heeft als onderfundering voor de doorrijschuur voor hotel/restaurant De Engel. Rechts een wandelend meisje met iets bezig wat ze in haar hand heeft. En het was nog de tijd dat de electriciteisbekabeling bovengronds werd geleid door kabelmasten langs de weg. Foto: Regionaal Archief Zuid_Utrecht (RAZU), 353.De Burgemeester Wallerweg omstreeks 1950, zicht richting het zuidwesten. Links een tuin achter het muurtje wat vele jaren gediend heeft als onderfundering voor de doorrijschuur voor hotel/restaurant De Engel. Rechts een wandelend meisje met iets bezig wat ze in haar hand heeft. En het was nog de tijd dat de electriciteisbekabeling bovengronds werd geleid door kabelmasten langs de weg. Foto: Regionaal Archief Zuid_Utrecht (RAZU), 353.

De tiendkaart is een kaart waarop het zeventiende eeuwse dorp Houten op ingetekend staat is door het kapittel van St. Marie te Utrecht vervaardig in 1640. Dit in het kader om de tiendblokken goed vast te laten leggen. Tienden (belastingen) werden in een zeer lange periode geheven, zelfs tot het begin van de twintigste eeuw. De pachter van een stuk land moest jaarlijks een tiende 1/10 deel dus, van zijn opbrengst aan de tiendhouder of grondeigenaar afstaan. In de zeventiende eeuw was dat dus het Utrechts kapittel van St. Marie. In een groot deel van de negentiende eeuw tot begin twintigste eeuw waren de tiendhouders vaan grootgrondbezitters. Tussen 1900 en 1915 werden door de Nederlandse overheid de tiendplicht, dus het afstaan van het tiende deel, in een meerjarige project voor de diverse tiendplichtige afgekocht.

Detail van de kaart (kaart 3) uit 1640 van het kapittel van St. Maire waarop het dorp Houten is ingetekend. Het noorden van deze kaart is aan de linkerkant. Naar een kopie naar de hand van Leen de Keijzer te vinden in het Regionaal Archief Zuid-Utrecht, beeldbank. Origineel te vinden in Het Utrechts Archief St. Marie (1640).Detail van de kaart (kaart 3) uit 1640 van het kapittel van St. Maire waarop het dorp Houten is ingetekend. Het noorden van deze kaart is aan de linkerkant. Naar een kopie naar de hand van Leen de Keijzer te vinden in het Regionaal Archief Zuid-Utrecht, beeldbank. Origineel te vinden in Het Utrechts Archief St. Marie (1640).

De vierde situatie (kaart 4) na de hand van Bernard de Roy van zijn hand uit 1696 en als tweede staat uitgeven door Covens en Mortier in 1743. Laat al heel duidelijk zien dat er een zandpad is vanuit Utrecht tot aan de kerktoren van Houten. De weg (hieronder) aan de linkerkant zien we aan weerszijde ingetekend met een stippeltjeslijn. Aansluiten parallel ten oosten van de bestaande weg. Wat ook opvallend is, is dat het zandpad nog een knik heeft en nog oorspronkelijk de kavellijn van het perceel volgt. Het perceel in de vorm van een omgekeerde L kan je zien in kaart 2. Aan het stippellijntjes zandpad is duidelijk op te maken dat het pad door de Staten van Utrecht wordt onderhouden.

Detail van de kaart (kaart 4) naar de hand van Bernard de Roy uit 1696 en de tweede druk uit 1743 door van Covens en Mortier. Het zandpad (Herenweg in het Oude Dorp) blijkt nog ver in de achttiende eeuw een andere tracé te hebben. Dan zoals wij het vandaag de dag kennen.Detail van de kaart (kaart 4) naar de hand van Bernard de Roy uit 1696 en de tweede druk uit 1743 door van Covens en Mortier. Het zandpad (Herenweg in het Oude Dorp) blijkt nog ver in de achttiende eeuw een andere tracé te hebben. Dan zoals wij het vandaag de dag kennen.

Het is zelfs zo dat bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 tot ver in de twintigste eeuw is er een kadastrale grens van de gewone gemeentelijk weg. (links te zien op de kaart hieronder) zoals eerder beschreven in het verschil van een doorgetrokken lijn aanduiding van de weg en de stippijltjeslijn van de Staten van Utrecht. De grens bleef bestaan tot ter hoogte van boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2A en 4).

Bij de tweede druk van de kaart uit het jaar 1743 blijkt het zandpad nog steedse de knik in zijn tracé te kennen al lopend langs de rand van het omgekeerde L perceel.

Is er een tijdsperiode aan-te-duiden wanneer de knik uit het zandpad is gehaald en de Herenweg tot een verlegging kwam? En uiteindelijk zijn definitieve tracé is gaan verkrijgen?

Op die twee vragen zijn zeker een antwoord te geven!

De Nederlandse Hervormde Kerktoren met links het begin van de Lobbendijk en rechts het Plein. Rechtsboven het begin van de Loerikseweg in ca. 1990. Collectie: gemeente Houten.De Nederlandse Hervormde Kerktoren met links het begin van de Lobbendijk en rechts het Plein. Rechtsboven het begin van de Loerikseweg in ca. 1990. Collectie: gemeente Houten.

Op maandag 19 december 1735 wordt ten overstaan van de Utrechtse notaris Willem van Oudenallen een zekere huysinge met stallinge c.a. met boomgaard, groot 4 mergen 400 roeden, genaamd de Prins verkocht. Elisabeth Heycop en Anna Maria Heycop zijn de verkopende partij. Het goed wordt gekocht Gerrit van Beeck, hij was kameraar voor de Staten van Utrecht en hield de toestand van het Houtensche Zandpad, Beusichemsche Zandpad en Culemborgsche Zandpad in de gaten.

In de akte uit 1735 wordt er niet gesproken over een functie van herberg, die de naam De Prins heeft. 

Bron: Het Utrechts Archief 34-4 U177a004 aktenummer 54 19-12-1735.

Gedeelte van de bebouwing langs de Herenweg met op de achtergrond de toren van de nederlands-hervormde kerk. Op de weg enkele kinderen bij een orgeldraaier met een orgel dat door een paard werd voortgetrokken in ca. 1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42370, 32.Gedeelte van de bebouwing langs de Herenweg met op de achtergrond de toren van de nederlands-hervormde kerk. Op de weg enkele kinderen bij een orgeldraaier met een orgel dat door een paard werd voortgetrokken in ca. 1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42370, 32.
Gedeelte van de bebouwing langs de Herenweg met op de achtergrond de toren van de nederlands-hervormde kerk. Op de weg enkele kinderen bij een orgeldraaier met een orgel dat door een paard werd voortgetrokken in ca. 1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42370, 32.Gedeelte van de bebouwing langs de Herenweg met op de achtergrond de toren van de nederlands-hervormde kerk. Op de weg enkele kinderen bij een orgeldraaier met een orgel dat door een paard werd voortgetrokken in ca. 1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42370, 32.

Elisabeth Heycop en Anna Maria Heycop verkopen het goed wat zij uit de erfenis van hun moeder Sophia Breijer hebben geërfd. Het goed De Prins is een pand wat tot 1898 op de hoek van de Herenweg met de Burgemeester Wallerweg stond. Heden op deze plek is Wagenmakerij Verweij gevestigd op de Burgemeester Wallerweg 7.

Uit een andere bron uit 1730 wordt gesproken over 'sekere huijsinge, erve, hof of boomgaard met berg en schuur', 'daar den Swaan uijthangt'. (een bord hangend bij de voordeur van de herberg, waarop een Zwaan is opgetekend). Dit gaat om het gebouw van de Burg. Wallerweg 5, 3A en 3.

Pand aan de Herenweg 10 en 12 in 1980. Gebouwd in 1744 vermoedelijk door Abraham van IJzendoorn (grootgrondbezitter). Foto: Peter Koch.Pand aan de Herenweg 10 en 12 in 1980. Gebouwd in 1744 vermoedelijk door Abraham van IJzendoorn (grootgrondbezitter). Foto: Peter Koch.

Gerrit van Beeck verkoopt zijn huis op zaterdag 8 augustus 1768 ten overstaan van de Utrechtse notaris Johannes Boomhoff Jansz. De beschrijving van de verkoop luidt als volgt: huysinge c.a., stallinge en boomgaard, groot 4 mergen 400 roeden. De locatie: nz (noordzijde) en oz (oostzijde) Heerenweg (afbuigend), de belending: nw (noordwest zijde) en ow (oost- en west zijde) Zandpad, in het gerecht van Houten, naam van het object: voorheen de Prins en nu die Swaan.

Bron: Het Utrechts Archief 34-4 U254a003 aktenummer 42 06-08-1768.

De twee namen De Prins en De Zwaan worden allebei gebruikt in de loop der eeuwen voor het land waarop de Herenweg loopt. Alleen waar ze van afkomstig zijn is toch van de twee gebouwen die verder aan de Wallerweg staan. Nog weer andere namen die op dit stuk van toepassing zijn en onder de burger bevolking worden gebruikt. Het Bastaard land en De Hoek. De eerste naam voor een stuk land wat erbij hoort (een bastaard) en de hoek omdat het perceel in een hoek van de weg of het dorp ligt, het is maar hoe je het bekijkt.

Villa Marina in de bocht van de Herenweg in ca. 1920. Deze villa werd bij het bombardement van Houten op dinsdag 28 november 1944 ernstig beschadigd en is na de oorlog afgebroken. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42369, 32.Villa Marina in de bocht van de Herenweg in ca. 1920. Deze villa werd bij het bombardement van Houten op dinsdag 28 november 1944 ernstig beschadigd en is na de oorlog afgebroken. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42369, 32.
Wagenmakerij van de familie Verweij op de hoek de Burgemeester Wallerweg 7 met de Herenweg. Na de verwoesting van het bombardement op dinsdag 28 november 1944 werd in 1948 de nieuwe wagenmakerij gebouwd op dezelfde plaats. Ook de plek waar ooit het pand De Prins heeft gestaan. Foto: 1985-1990, Peter Koch.Wagenmakerij van de familie Verweij op de hoek de Burgemeester Wallerweg 7 met de Herenweg. Na de verwoesting van het bombardement op dinsdag 28 november 1944 werd in 1948 de nieuwe wagenmakerij gebouwd op dezelfde plaats. Ook de plek waar ooit het pand De Prins heeft gestaan. Foto: 1985-1990, Peter Koch.

Gerrit van Beeck zal na de verwerving van De Prins de eerste tien jaar een goed oogje in zeil hebben gehouden op zijn zandpad. Ruim 8 jaar later in het najaar van 1743 en het vroege voorjaar van 1744 bouwt de Houtense grootgrondbezitter Abraham (Bram) van IJzendoorn een huis (Herenweg 10-12). 

Bram bouwt het huis op grond wat tot omstreeks 1690 van het Utrechtse kapittel van St. Marie . Familie IJzendoorn heeft de grond in het tweede kwart van de achttiende eeuw weten verwerven. In het voorjaar van 1744 is erbij de tot nu toe vroegst bekende bron gemeld dat Bram het huis met ruim 4 morgen boomgaard verhuurd.

De voordeur van het huis Herenweg 10-12 is naar de voorkant gericht. Iets wat erop duidt dat bij de bouw van het huis gerekend is op de hoofduitgang, richting het noordwesten. Vermoedelijk heeft Bram al vorens hij het huis liet bouwen met Gerrit overlegd om de Herenweg in een mooie zuidoostelijke bocht te verleggen. Zodat als florence uit de stad Utrecht kwamen zijn mooi goed aan de rechterkant van de weg konden zien staan.

Huis aan de Herenweg 10 en 12 in 1985. Vermoedelijk gebouwd in opdracht van Abramham van IJzendoorn in de periode 1743-1744. Huis staat lager ten opzichte van de weg. Dit komt door het telkens bezanden in de loop van de eeuwen en het verbeteren van de weg. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42402, 32.Huis aan de Herenweg 10 en 12 in 1985. Vermoedelijk gebouwd in opdracht van Abramham van IJzendoorn in de periode 1743-1744. Huis staat lager ten opzichte van de weg. Dit komt door het telkens bezanden in de loop van de eeuwen en het verbeteren van de weg. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42402, 32.

Uit de eerder hierboven omschreven bron uit het jaar 1768 is met zekerheid te zeggen dat de weg al in de zuidoostelijk bocht loopt tot aan de Burgemeester Wallerweg. En vrijwel precies weten we het van de verlegging omdat Bram zijn huis aan de weg liet bouwen.

Als Gerrit van Beek zijn goed verkoopt na 33 jaar in het jaar 1768 wordt er geschreven over De Zwaan, voorheen De Prins. Hieruit kunnen we opmaken dat het pand van De Prins op een gegeven moment bij De Zwaan is getrokken. Maar er wordt hier geen vermelding gemaakt dat wat voorheen De Prins was nu ook een herberg is. Dus was het een nog op een zichzelf staand huis met land.

Het dorp Houten in 1750 door Jan de Beijer (1713-1780). Een tafereel van het alle dagelijks leven. Links de doorrijschuur van herberg De Roskam. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.Het dorp Houten in 1750 door Jan de Beijer (1713-1780). Een tafereel van het alle dagelijks leven. Links de doorrijschuur van herberg De Roskam. Bron: Rijksmuseum, Amsterdam.

Bij latere verhuringen van De Prins is er wel sprake van dat de eigenaar de pachter gebied om het uit te baten als herberg maar dit zal dan maar voor korte perioden zijn geweest. Hier is dan ook vrijwel niks van bekend gebleven. Ook weten we niet hoe het pand er precies heeft uitgezien. Alleen uit de kadasterkaart van het dorp uit 1832 zien we wat de contouren zijn geweest.

De Herenweg in 1965, de mooie zuidoostelijke bocht (van west naar zuidoost) is in de 1743-1744 aangelegd (ook wel verlegd) door de toenmalige kameraar van het Houtensche Zandpad Gerrit van Beeck in opdracht van Abraham van IJzendoorn. Hij bouwde het huis op 50 roeden grote land met daarbij 4 morgen boomgaard (1744). Eerder liep de Herenweg langs de perceel grens van het perceel. Tot ca. 1690 was de grond van het Utrechtse kapittel van St. Marie. Familie IJzendoorn had in tweede kwart van de achttiende eeuw vele gronden in eigendom rond het dorp Houten. Zij noemde de vroegere grond het kapittel Schonenburg. Dezelfde naam die voorkwam in de binnenbocht van de Lobbendijk waarop een hofstede van die naam stond en ook het eigendom was van de familie. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42380, 32.De Herenweg in 1965, de mooie zuidoostelijke bocht (van west naar zuidoost) is in de 1743-1744 aangelegd (ook wel verlegd) door de toenmalige kameraar van het Houtensche Zandpad Gerrit van Beeck in opdracht van Abraham van IJzendoorn. Hij bouwde het huis op 50 roeden grote land met daarbij 4 morgen boomgaard (1744). Eerder liep de Herenweg langs de perceel grens van het perceel. Tot ca. 1690 was de grond van het Utrechtse kapittel van St. Marie. Familie IJzendoorn had in tweede kwart van de achttiende eeuw vele gronden in eigendom rond het dorp Houten. Zij noemde de vroegere grond het kapittel Schonenburg. Dezelfde naam die voorkwam in de binnenbocht van de Lobbendijk waarop een hofstede van die naam stond en ook het eigendom was van de familie. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 42380, 32.

In dit artikel schrijf ik over het zandpad (Herenweg), maar oorspronkelijk is dus te lezen dat de route van het zandpad via De Poort (voorheen voor 1930 de Grundweg geheten en na 1933 de Utrechtseweg geheten) en Burgemeester Wallerweg liep. In een akte spreekt men van Herenweg in plaats van zandpad. Bedoelend de weg gelegen tussen de Burgemeester Wallerweg en De Poort/Lupine-oord.

De Herenweg zoals wij het vandaag de dag nog kennen in zijn tracé ligging. Bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 is de weg zo ingetekend. Ruim 90 jaar eerder lag de Herenweg in een knik achter het huis (Herenweg 10-12) langs. Bron: HISGIS Utrecht.De Herenweg zoals wij het vandaag de dag nog kennen in zijn tracé ligging. Bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 is de weg zo ingetekend. Ruim 90 jaar eerder lag de Herenweg in een knik achter het huis (Herenweg 10-12) langs. Bron: HISGIS Utrecht.

Uit schriftelijk bronnen kunnen we dan ook opmaken dat de vroegst bekende vermelding van de weg van 19 december 1735 stamt. Het staat dan beschreven alszijnde Heerweght. De eerste verklaring voor de naambetekenis is: openbare weg. Een tweede aannemelijke naambetekenis is de verklaring dat de weg naar de heren van de Staten van Utrecht is genoemd. Zij de middelen en het budget beheerde om de Herenweg te onderhouden.

Als de Herenweg na 1743 niet verlegd zou zijn in een zuidoostelijke bocht dan had bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 in dat jaar de weg er zo bij gelegen. Reconstructie gemaakt naar aanleiding van de kaart uit 1743 van Covens en Mortier. (kaart onder deze kaart) Het donkergroen staat voor een perceel met boomgaard. Roze is een perceel met weiland. Rood zijn de gebouwen en violet zijn de moestuinen. Bron: gewijzigd ingetekend door SHH naar een kadasterkaart van HISGIS Utrecht.Als de Herenweg na 1743 niet verlegd zou zijn in een zuidoostelijke bocht dan had bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 in dat jaar de weg er zo bij gelegen. Reconstructie gemaakt naar aanleiding van de kaart uit 1743 van Covens en Mortier. (kaart onder deze kaart) Het donkergroen staat voor een perceel met boomgaard. Roze is een perceel met weiland. Rood zijn de gebouwen en violet zijn de moestuinen. Bron: gewijzigd ingetekend door SHH naar een kadasterkaart van HISGIS Utrecht.
Kaart waarop het dorp Houten met de zandpaden en wegen in 1743 staat ingetekend. De Herenweg met de knik in het tracé (linksboven), al volgend de kanten van het perceel. Kort na het tekenen (update) van de kaart moet de Herenweg in een zuidoostelijke bocht zijn verlegd in 1743-1744 door kameraar van de Staten van Utrecht, Gerrit van Beeck, vermoedelijk in opdracht van Abraham van IJzendoorn (grootgrondbezitter in Houten). Kaart: Bernard de Roy uit 1696, tweede druk uit 1743 door van Covens en Mortier.Kaart waarop het dorp Houten met de zandpaden en wegen in 1743 staat ingetekend. De Herenweg met de knik in het tracé (linksboven), al volgend de kanten van het perceel. Kort na het tekenen (update) van de kaart moet de Herenweg in een zuidoostelijke bocht zijn verlegd in 1743-1744 door kameraar van de Staten van Utrecht, Gerrit van Beeck, vermoedelijk in opdracht van Abraham van IJzendoorn (grootgrondbezitter in Houten). Kaart: Bernard de Roy uit 1696, tweede druk uit 1743 door van Covens en Mortier.

Bij de invoering van het kadaster op 1 oktober 1832 behoren De Prins en De Zwaan bij elkaar. Kort na de invoering wordt het familie De Kruijf het waarschijnlijk te heet onder de voeten. Als het gaat om het belastbaar vermogen wat erop rust. Nog geen jaar na de invoering laten zij de gebouwen in twee nieuwe percelen splitsen. Zoals we omschreven weten we niet hoe het gouw De Prins eruit heeft gezien (Burgemeester Wallerweg 7). 

De Prins kende nog diverse eigenaren en werd in 1898 gesloopt. Hierna komt er een ander pand voor in de plaats. Hiervan is wel een foto bekend. (zie hieronder).

Van het gebouw van De Zwaan is niet precies bekend van wanneer het gebouwd is. Maar vermoedelijk zal het gebouw al z'n vaste vorm voor 1730 hebben gehad.

Een van de weinig bekende foto's waarop het huis Burg. Wallerweg 7 (gebouwd in 1898) op staat. Het huis rechts is de opvolger van De Prins. Op de foto uit 1934 is al te zien dat er een wagenmakerij is gevestigd. Het pand werd op dinsdag 28 november 1944 bij vergissing gebombardeerd door de geallieerde in de Tweede Wereld oorlog. Diverse anderen gebouwen in het dorp werden verwoest of raakte zwaar beschadigd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, 41253, 27.Een van de weinig bekende foto's waarop het huis Burg. Wallerweg 7 (gebouwd in 1898) op staat. Het huis rechts is de opvolger van De Prins. Op de foto uit 1934 is al te zien dat er een wagenmakerij is gevestigd. Het pand werd op dinsdag 28 november 1944 bij vergissing gebombardeerd door de geallieerde in de Tweede Wereld oorlog. Diverse anderen gebouwen in het dorp werden verwoest of raakte zwaar beschadigd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, 41253, 27.
Foto uit 1893 waarop de Nederlandse Hervormde Kerktoren midden op de foto staat. Met links in het rode doorzichtbaren vlak het bewijs dat de wapenstenen er al voor het jaar 1893 op het huis Burgemeester Wallerweg 5, 3A en 3 zaten. Foto: bewerking door Oudhouten.nl, Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Foto uit 1893 waarop de Nederlandse Hervormde Kerktoren midden op de foto staat. Met links in het rode doorzichtbaren vlak het bewijs dat de wapenstenen er al voor het jaar 1893 op het huis Burgemeester Wallerweg 5, 3A en 3 zaten. Foto: bewerking door Oudhouten.nl, Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

Op het pand Burgmeester Wallerweg 5, 3A en 3 behoorden van oorsprong twee wapenstenen aan de rand van de dakgevel aan weerszijde aan de zuid en noordzijde. Het is niet duidelijk hoe deze twee wapenstenen van oorsprong afkomstig uit Zuid-Holland ooit op het huis terecht zijn gekomen. Aan de afbeelding boven deze alinea is al te zien dat in het jaar 1893 de wapenstenen al aanwezig waren.

Aan de kant van de Burgemeester Wallerweg 3 op de hoek van de gevel bij de daklijst is de wapensteen nog altijd aanwezig. Het betreft een wapensteen, gesierd door een kroontje met op de achtergrond een boom, met op de voorgrond een springende hazewindhond. Het wapen is van de van allang uitgestorven familie Swinas. Zij waren vooral in Rotterdam en Zuid-Holland actief in hoge bestuurlijke functies in de zeventiende en achttiende eeuw. In de periode is de familie ook uitgestorven. Op het internet hebben we schaarse informatie over de historie van de familie gevonden. Dit betekend ook dat ze vroeg in mannelijke lijn zijn uitgestorven.

Via de beeldbank van het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) in Den Haag zijn we na lang zoeken erachter gekomen dat het wapen bij de familie Swinas behoorde.

Wapensteen op huis Burgemeester Wallerweg 3 in 1958. Afgebeeld een hazewindhond met op de achtergrond een boom met uitlopende wortels. Wapen is van de in de achttiende eeuw uitgestorven familie Swinas. Afkomstig uit de regio Rotterdam en Brielle. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44437, 34.Wapensteen op huis Burgemeester Wallerweg 3 in 1958. Afgebeeld een hazewindhond met op de achtergrond een boom met uitlopende wortels. Wapen is van de in de achttiende eeuw uitgestorven familie Swinas. Afkomstig uit de regio Rotterdam en Brielle. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44437, 34.


Wapensteen op huis Burgemeester Wallerweg 3 in 2015. Afgebeeld een hazewindhond met op de achtergrond een boom met uitlopende wortels. Wapen is van de in de achttiende eeuw uitgestorven familie Swinas. Afkomstig uit de regio Rotterdam en Brielle. Foto: Frank Magdelyns.Wapensteen op huis Burgemeester Wallerweg 3 in 2015. Afgebeeld een hazewindhond met op de achtergrond een boom met uitlopende wortels. Wapen is van de in de achttiende eeuw uitgestorven familie Swinas. Afkomstig uit de regio Rotterdam en Brielle. Foto: Frank Magdelyns.


Wapensteen op huis Burgemeester Wallerweg 5 in 1958. Afgebeeld drie kraaienpoten, twee boven en een onder (driehoek). Wapen is van familie Van Hoogenhouck Tulleken in de de achttiende- en negentiende eeuw actief in de provincie Zuid-Holland. In 1968 is de steen door de toenmalige bewoner er afgehaald bij een verbouwing en niet meer teruggeplaatst. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44436, 34.Wapensteen op huis Burgemeester Wallerweg 5 in 1958. Afgebeeld drie kraaienpoten, twee boven en een onder (driehoek). Wapen is van familie Van Hoogenhouck Tulleken in de de achttiende- en negentiende eeuw actief in de provincie Zuid-Holland. In 1968 is de steen door de toenmalige bewoner er afgehaald bij een verbouwing en niet meer teruggeplaatst. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 44436, 34.


Wapensteen die behoord bij het huis Burgemeester Wallerweg 5 in 2018. Afgebeeld drie kraaienpoten, twee boven en een onder (driehoek). Wapen is van familie Van Hoogenhouck Tulleken in de achttiende- en negentiende eeuw actief in de provincie Zuid-Holland. In 1968 is de steen door de toenmalige bewoner er afgehaald bij een verbouwing en niet meer teruggeplaatst. Foto: Jos Schalkwijk.Wapensteen die behoord bij het huis Burgemeester Wallerweg 5 in 2018. Afgebeeld drie kraaienpoten, twee boven en een onder (driehoek). Wapen is van familie Van Hoogenhouck Tulleken in de achttiende- en negentiende eeuw actief in de provincie Zuid-Holland. In 1968 is de steen door de toenmalige bewoner er afgehaald bij een verbouwing en niet meer teruggeplaatst. Foto: Jos Schalkwijk.


De tweede wapensteen die oorspronkelijke op het huis Burgemeester Wallerweg 5 stond is in 1968 door de toenmalige bewoner bij een grote verbouwing van de zijgevel naast de dakgoot afgehaald.

De jaren daarna is de wapensteen ingemetseld geweest in een muurtje bij een particulier in de tuin die destijds aan de Binnenweg (Binnentuin) woonde. Na zijn overlijden en na de sloop van het huis in de tweede helft van de jaren negentig van de twintigste eeuw is de steen bij zijn schoonzoon in Apeldoorn terecht gekomen. Waar tot op heden de steen nog altijd aanwezig is.

Prentbriefkaart waarop de Herenweg te zien is in de periode 1950-1960. Gezien richting het zuidoosten. Links de kerktoren van de Nederlands Hervormde Kerk. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Prentbriefkaart waarop de Herenweg te zien is in de periode 1950-1960. Gezien richting het zuidoosten. Links de kerktoren van de Nederlands Hervormde Kerk. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

De tweede wapensteen, ook weer voorzien van een kroontje aan de bovenkant is voorzien van drie kraaienpoten in de vorm van een driehoek. Twee poten bovenaan en een onderaan. Het familiewapen van de familie Van Hoogenhouck Tulleken is hierop te zien. Zij waren net als de familie Swinas in de zeventiende tot de negentiende eeuw zeer actieven in de politiek in de omgeving van Rotterdam en Brielle.

Man met de fiets aan de hand aan de wandel komend vanaf de Utrechtseweg richting het dorp op de Herenweg. Rechts de wagenmakerij waar tot 1898 het gebouw De Prins stond, ca. 1910. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Man met de fiets aan de hand aan de wandel komend vanaf de Utrechtseweg richting het dorp op de Herenweg. Rechts de wagenmakerij waar tot 1898 het gebouw De Prins stond, ca. 1910. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

Aan de eigendomssituatie van De Zwaan (Burg. Wallerweg 5, 3A en 3) kunnen we helaas niet aflezen of de wapenstenen misschien destijds door een eigenaar uit Zuid-Holland op De Zwaan zijn geplaatst. Veelal lokale grond en vastgoed eigenaren uit Houten en Utrecht en omgeving hebben De Zwaan in de loop der eeuw in bezit gehad.

Volgens kenners van de wapenstenen is wel duidelijk op te maken dat de wapenstenen eertijds (misschien voor het jaar 1700 al) op hekpijlers hebben gezeten. Bedoelend bij een groot toegangshek bij een huis of op een muur bij een kasteel of landhuis in de buurt van Rotterdam?

De Herenweg, richting het zuidwesten gezien op de achtergrond aansluitend op de Utrechtseweg. Heden De Poort/Lupine-oord/Herenweg in de periode 1940-1950. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.De Herenweg, richting het zuidwesten gezien op de achtergrond aansluitend op de Utrechtseweg. Heden De Poort/Lupine-oord/Herenweg in de periode 1940-1950. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

Een verklaring vanwaar de naam De Prins vandaan zou komen! Is dat de wapenstenen die er vermoedelijk al aan het eind van de zeventiende eeuw op De Zwaan zijn gemetseld een kroontje hebben. Dat dit onder de Houtense bevolking gezien werd als koninklijk (prinselijk). Het gebouw met de wapenstenen werd De Zwaan genoemd, dan zei men de voor het gebouw ernaast De Prins (Burg. Wallerweg 7). Die dan verwees naar de koninklijke (prinselijke) wapensteen sieringen op het gebouw ernaast.

Links de Burgemeester Wallerweg 5, midden 3A en rechts 3. De vroegste bekende vermelding van het gebouw komt uit december 1730 'genaamd de Swaen', foto uit 1958. Wapensteen bij huisnummer 5, zit er dan nog op. Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, beeldbank.Links de Burgemeester Wallerweg 5, midden 3A en rechts 3. De vroegste bekende vermelding van het gebouw komt uit december 1730 'genaamd de Swaen', foto uit 1958. Wapensteen bij huisnummer 5, zit er dan nog op. Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Amersfoort, beeldbank.

De vijfde situatie (kaart 5) is een kaart gemaakt voor het jaar 1677 de 'Ultraiectini Dominii tabula / multo aliis'. Naar de hand van Nicolaes Jansz Visscher sr. (1618-1679) en Romeyn de Hooghe (1645-1708). Origineel is vinden als scan op de website Vrije Universiteit van Amsterdam in de Universiteits Bibliotheek. Hierop is het noorden te zien naar de linker onderhoek. Hier staat de Herenweg wel op ingetekend zoals we het in zijn tracé in het heden kennen. Het zandpad tussen de Burgemeester Wallerweg en de Utrechtseweg (De Poort en Lupine-oord) was er al in 1590 en in 1743. Maar op die kaart uit die twee jaren loopt zijn tracé wel anders. Op de kaart van voor het jaar 1677 staat het zandpad er al wel op met mooi afbuigende bocht.

Kaart: 'Ultraiectini Dominii tabula / multo aliis'. (kaart 5) Naar de hand van Nicolaes Jansz Visscher sr. (1618-1679) en Romeyn de Hooghe (1645-1708). Origineel is vinden als scan op de website Vrije Universiteit van Amsterdam.Kaart: 'Ultraiectini Dominii tabula / multo aliis'. (kaart 5) Naar de hand van Nicolaes Jansz Visscher sr. (1618-1679) en Romeyn de Hooghe (1645-1708). Origineel is vinden als scan op de website Vrije Universiteit van Amsterdam.

Het probleem wat we met deze kaart kunnen stellen is dat de wegen, dorpen, steden, kastelen en weteringen vrij grof zijn ingetekend. Kaarten uit het midden van de zeventiende eeuw werden naar een andere visie en maatstaf gemaakt. Dan zoals wij dat kennen. En we kunnen stellen dat de kaart voor 75% klopt. Zoals de Herenweg op de kaart staat ingetekend kunnen we vrij aannemen dat de situatie in het jaar rond 1675 niet waarheidsgetrouw is van hoe het tracé van de Herenweg in die tijd bij het opmaken van de kaart gelopen heeft. Omdat de kaart van Romeyn en Visscher globaler is ingetekend dan in vergelijk met die van De Roij uit 1696 en 1743, die dan ook veel verfijningen kent.

  • Tekening van het huis Herenweg 10 en 12 van 10 december 1998. Tekening Peter Koch.
  • De Herenweg gezien vanaf de Burgemeester Wallerweg met een groep poserende mensen met enkele fietsen in 1902. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, P003, 189.
  • Een groepje heren op de hoek van de Burgemeester Wallerweg met de Herenweg in 1902. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).
  • Nederlands Hervormde pastorie aan de Herenweg in 1905. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), P003, 189.
  • Gezicht op de toren van de Nederlands Hervormde Kerk vanaf de Herenweg. Rechts het pand op de hoek van de Burgemeester Wallerweg en de Herenweg (wagenmakerij) in 1907. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, P003, 189.
  • Herenweg omstreeks 1900 links de erfafscheiding met de weg en het terrein waar het huis Bel Respiro staat. Een deel van het hek bestaat nog steeds. Rechts staand een jonge poserend. Prentbriefkaart Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • De Herenweg zuidwestelijke richting gezien met op de achtergrond de kruising met de Utrechtseweg en de Villa Sonnevank. Heden aan de Romeinenpoort 1. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • Villa Marina of Bickere in ca. 1910 aan de Herenweg wat in november 1944 verwoest is door een bombardement op het dorp Houten. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

De zesde situatie (kaart 6) is een willekeurige kaart uit het archief van de Provinciale Waterstaat van Utrecht te vinden bij Het Utrechts Archief. Vanaf 1870 werd door de Nederlandse overheid de waterstaat zaken gedecentraliseerd naar de elf provincies. 

In de negentiende eeuw tot aan het begin van de jaren tachtig werd de Utrechtseweg (voorheen het zandpad) bij Houten diverse malen vernieuwd en verbreed. Zoals eerder beschreven was er een duidelijk kadastrale grens te zien tussen de het eigendom van de weg (provincie Utrecht) en de gemeente Houten ter hoogte van boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2A en 4). Wat te zien is op de zevende kaart hieronder.

Kaart (kaart 6) uit de laatste kwart van de negentiende eeuw waarop diverse werkzaamheden en eigenaren staan rondom de te onderhouden provincialeweg. Bron: Het Utrechts Archief, archief Provinciale Waterstaat van Utrecht.Kaart (kaart 6) uit de laatste kwart van de negentiende eeuw waarop diverse werkzaamheden en eigenaren staan rondom de te onderhouden provincialeweg. Bron: Het Utrechts Archief, archief Provinciale Waterstaat van Utrecht.

De Utrechtseweg, komend vanaf Utrecht door Oud-Wulven tezamen met de Herenweg tot aan de Brink van het Oude Dorp hebben vanaf de zeventiende eeuw tot het jaar 1933 onderdeel uit gemaakt van provinciale route van Utrecht naar Houten tot aan het Beusichemse Veer en verder richting Tiel en Nijmegen. En als twee route naar het Culemborgse Veer via de Koningin Julianastraat, via Schonauwen en Schalkwijk tot aan het veer bij Culemborg.

Groep van negen poserende mensen op de driesprong Herenweg - De Poort (Utrechtseweg) op de Tolbrug, gelegen over de Geersloot in 1910. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, P002, 189.Groep van negen poserende mensen op de driesprong Herenweg - De Poort (Utrechtseweg) op de Tolbrug, gelegen over de Geersloot in 1910. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, P002, 189.

De splitsing van de twee routes voor koetsen en wandelaar bevond zicht op het Plein. Via de Loerikseweg en Beusichemseweg werd de route voortgezet naar Beusichem. Via de Koningin Julianastraat liep de route naar het Culemborgs Veer.

Pas in 1933 toen de provicialeweg om het dorp Houten heen werd gelegd. Kwam er een einde naar bijna drie eeuwen van florence vervoer dwars door het dorp heen.

Huize De Grund vanaf de overkant van de weg (De Poort) gezien, voor 1930 de Grundweg in 1902. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, P003, 189.Huize De Grund vanaf de overkant van de weg (De Poort) gezien, voor 1930 de Grundweg in 1902. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, P003, 189.

In de achttiende eeuw stond het dorpsplein bekend als een plek van 'Veel vertier en doortogt'. Een plek waar veel koetsen en reizigers kwamen om aan het einde van de dag hun koets, paard en/of wagen in de doorrij schuren van de diverse herbergen in het dorp te stallen. Zodat men de volgende dag weer de reis kon voortzetten. De herbergen in die tijd, waren De Roskam (Plein 25), De Engel (Burg. Wallerweg 2) en De Zwaan (Burg. Wallerweg 3, 3A en 5) waar zoals je ook las op deze pagina voor de man even de behoeft in de lichte zeden plaats kon vinden.

In de negentiende eeuw werden diverse statige huizen gebouwd aan de Herenweg voor de notaris en enkele pastorie gebouwen van de Nederlandse Hervormde Kerk (Plein 27).

Villa Sonnevank gezien vanuit het zuid-westen met op de voorgrond het zogenaamde Bedelaarspad (Romeinenpoort) op 8 augustus 1790. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, doos055, 69.Villa Sonnevank gezien vanuit het zuid-westen met op de voorgrond het zogenaamde Bedelaarspad (Romeinenpoort) op 8 augustus 1790. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, doos055, 69.

In het midden van de negentiende eeuw werd aan het begin van de Lupine-oord (Utrechtseweg) een tolhuis gebouwd in opdracht van de provincie Utrecht. Zij hadden doorgaande provincialewegen in beheer en onderhoud. Reizigers met paard en wagen of voetgangers moesten tol betalen om door te gaan richting in Utrecht. Bij de Koningsweg in Utrecht Tolsteeg aan het Oude Houtensepad  was ook een tolhuis waar men tol moest betalen om verder naar het zuiden te kunnen reizen.

Het tolhuis aan het begin van de Utrechtseweg (Lupine-oord) omstreeks 1900. Links de Grundweg (De Poort) foto genomen vanaf de Herenweg (Tolbrug over de Geersloot). Links naast het huis staand de vrouw van de tolgaarder? Bron: Regionaal Archjef Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Het tolhuis aan het begin van de Utrechtseweg (Lupine-oord) omstreeks 1900. Links de Grundweg (De Poort) foto genomen vanaf de Herenweg (Tolbrug over de Geersloot). Links naast het huis staand de vrouw van de tolgaarder? Bron: Regionaal Archjef Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

Veel van deze florence hadden geen zin om voor een doorgang te betalen en gingen via het Bedelaarsdpad of de minder bekende naam van het Dievepad, richting boerderij De Steenen Poort en bij de boerderijen op de Houtensewetering bij boeren om te bedelen voor geld. Om de doorgang naar Utrecht te kunnen betalen.

Het Bedelaarspad of Dievepad gezien richting het noord/noordoosten omstreeks 1980. Rechts nog de moestuintjes die langs het pad lagen. Gelegen op de grond van de Ridderlijke Duitse Orde Balije van Utrecht. Vanaf de zeventiende eeuw 'de Perrick' geheten. Op de achtergrond de huizen aan de Utrechtseweg (Lupine-oord). Foto genomen vanaf de Wulfsedijk bij de Tiellandtweg (Vikingenpoort). Foto: Jos Schalkwijk.Het Bedelaarspad of Dievepad gezien richting het noord/noordoosten omstreeks 1980. Rechts nog de moestuintjes die langs het pad lagen. Gelegen op de grond van de Ridderlijke Duitse Orde Balije van Utrecht. Vanaf de zeventiende eeuw 'de Perrick' geheten. Op de achtergrond de huizen aan de Utrechtseweg (Lupine-oord). Foto genomen vanaf de Wulfsedijk bij de Tiellandtweg (Vikingenpoort). Foto: Jos Schalkwijk.

Het pad liep vroeger gezien vanaf wat nu de Romeienpoort is tot aan de kruising van de Wulfsedijk met de Vikingenpoort en Warinenpoort. Eenmaal aangekomen bij De Steenen Poort kon men via de vroegere Wulfsedijk (Kromme Laan) een vrije doorreis garanderen vanaf ter hoogte boerderij 't Groen.

Thé van der Vegt schrijft in een brief op 13 september 1989 een van zijn familieleden aan met herinneringen van zijn vroegere jeugd aan de Houtensewetering. Thé is een aanverwant familielid van familie Sturkenboom die al ruim 200 jaar aan de Houtensewetering wonen en boeren.

In een paragraaf van de brief staat het volgende over het vroegere Bedelaarspad geciteerd.

"De bedelaars hadden een vaste dag (Donderdags), dat ze naar Houten kwamen. Vanuit Utrecht liepen ze naar Den Oord, van daar naar de Tol en dan via het bedelaarspad naar de Steenen Poort, Ze durfden en mochten niet vóórlangs de woning van Burgemeester Waller naar de Steenen Poort gaan. Na de Steenen Poort liepen ze over de Koedijk (Heemsteedsepad) via het draaibrugje aan de Hoek langs de wetering naar Jan Sturkenboom, overal onderweg om een aalmoes te vragen. Bij Jan Sturkenboom kregen ze warm eten. Je kon ze dan zien eten op de bank, die om de grote boom op het erf stond. Goed gestrekt door tante Jans gingen ze dan verder langs de wetering richting de Poel en Schalkwijk."

Het is niet helemaal duidelijk van wanneer tot wanneer dit heeft plaatsgevonden. Vermoedelijk ruim 30 tot 50 jaar. Burgemeester Jacob Waller woonde in Huize De Grund aan de Grundweg van af 1877 tot 1925. De Grundweg maakte onderdeel uit van het zandpad tussen Utrecht en Houten. een wel gesteld ambtenaar wilde blijkbaar reizende bedelaars langs zijn huis hebben.

Uit het citaat is wel op-te-maken dat Tante Jans en Jan Sturkenboom weldoeners waren aan de Houtensewetering en de armen uit de stad Utrecht graag voorzagen van een warme maaltijd.

De Tiellandtweg in de 18e eeuw de Binnenweg geheten en in begin 19e eeuw het Zwaansweg of Zwaanspad geheten. Op de achtergrond boerderij De Steenen Poort, heden gelegen aan de Warinenpoort 90. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.De Tiellandtweg in de 18e eeuw de Binnenweg geheten en in begin 19e eeuw het Zwaansweg of Zwaanspad geheten. Op de achtergrond boerderij De Steenen Poort, heden gelegen aan de Warinenpoort 90. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

Vanaf 1978 zou het begin van het vroegere Bedelaarspad of Dievepad (thans: Lupine-oord/De Poort) geasfalteerd worden door Provinciale Waterstaat van Utrecht. De langs lopende Utrechtseweg en Schalkwijkseweg zouden hun laatste grote opknapbeurt krijgen voordat deze in 1986 op zouden gaan in de bebouwing van Houten Noordwest. Een midden gedeelte van het pad bleef wel zodanig bestaan als karrespoor of kleiweg die nog altijd eindigde bij de Van Tiellandtweg en de vroegere Wulfsedijk, tegeover boerderij De Steenen Poort.

Gijsbert Antonie Jonkers (1925-2015) werkte van 1958 tot 1970 bij Provinciale Waterstaat Utrecht, hij was raadslid, wethouder en loco burgemeester van de gemeente Houten. Als ingenieur van het Waterschap Houten werd de Geersloot naast de Vikingenpoort gedempt. Foto uit de periode 1999 tot 2001 toen hij raadslid was voor Houtens Belang. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 48969, 81.Gijsbert Antonie Jonkers (1925-2015) werkte van 1958 tot 1970 bij Provinciale Waterstaat Utrecht, hij was raadslid, wethouder en loco burgemeester van de gemeente Houten. Als ingenieur van het Waterschap Houten werd de Geersloot naast de Vikingenpoort gedempt. Foto uit de periode 1999 tot 2001 toen hij raadslid was voor Houtens Belang. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 48969, 81.

Provinciale Waterstaat legende over enkele kilometers nieuwe ontslutingswegen aan die aansloten op de Utrechtseweg. Dit werd gedaan om de al oude zijwegen zoals die van de Burgemeester Wallerweg en de aansluiting op de Houtensewetering en Leedijk bij de Schalkwijkseweg af te sluiten voor het gemotoriseerd verkeer. De nieuwe zijwegen zorgden ervoor dat verkeer gestroomlijnder de weg op en af konden. De weg die over het Bedelaarsdpad werd aangelegd, liep achterlangs huize De Grund om in het zuidoosten weer op de Van Tiellandtweg (Vikingenpoort) aan-te-sluiten. Een zijweg op deze onofficieel genaamd Tiellandtweg-Zuid sloot aan op de parkeerplaats van het gemeentehuis van Houten die van 1957 tot 1981 in de oude ambtswoning van burgemeester Jacob Waller was gevestigd. Voor 1978 kon men het gemeentehuis via de Utrechtseweg bereiken. Na 1978 moest dat dus via de Tiellandtweg-Zuid.

Bij het ontwikkelen van de nieuwe woonwijk Tiellandt I en II werd ook de Tiellandtweg-Zuid en het laatste resterende deel van het Bedelaarspad opgenomen in de wijk Tiellandt wat na 13 maart 2012 de buurt De Poorten is gaan vormen in het wijkkwadrant Houten Noordwest.

Op verzoek van ingenieur van van het Waterschap Houten en tevens wethouder van Houten Gijs Jonkers werd de naast gelegen Geersloot die vermoedelijk al meer dan 1000 noordelijk parallel langs de Tiellandweg lag gedempt. Dit om de huizen in de omgeving van de Warinenpoort en Vikingenpoort te realiseren.

Via de het Houtlaantje, Groenlaantje of Liefdeslaantje kon men via de Wulfsedijk in noordoostelijke richting weer op de Utrechtseweg uitkomen. De uitgang van de laan was ter hoogte van de Troubadoursborch/Pelgrimsborch in de buurt De Borchen. Tot 1987 liep hier de Utrechtseweg.

De Laan van Wulven zoals de laan ook wel werd genoemd is vermoedelijk rond 1730-1740 aangelegd in opdracht van de Heer van Heemstede, dwars de ambachtsheerlijkheid Wulven. De laan gaf een kortere verbinding vanaf Heemstede en Wulven naar boerderij Den Oord. De boerderij stond in die tijd aan het Utrechtse Zandpad. De heer van Heemstede bezat vele decennia de boerderij en wil de vermoedelijke een snellere verbinding naar zijn vastgoed hebben. Of voor de pachter van de boerderij een snellere verbinding geven om makkelijk bij zijn bewerkte land te komen. Boerderij Den Oord (Tarwe-oord 2, 2A en 3).

Luchtfoto van de noordwest kant van Houten met de in aanleg zijnde Rondweg ter hoogte van bedrijventerrein Het Rondeel/ De Veste. Rechtsboven op de foto links aansluitend op de Wulfsedijk/Kromme Laan lopend naar recht aansluitend op de Utrechtseweg in 1984. Bron: Collectie gemeente Houten.Luchtfoto van de noordwest kant van Houten met de in aanleg zijnde Rondweg ter hoogte van bedrijventerrein Het Rondeel/ De Veste. Rechtsboven op de foto links aansluitend op de Wulfsedijk/Kromme Laan lopend naar recht aansluitend op de Utrechtseweg in 1984. Bron: Collectie gemeente Houten.

De Laan van Wulven werd in 1974 aangekocht door de gemeente Houten van familie de Wijkerslooth de Weerdesteyn die de laan en de ambachtsheerlijkheid al sinds 1827 in bezit hadden.

De namen Houtlaantje, Groenlaantje of Liefdeslaantje waren namen die onder de bevolking werden gebruikt.

Het Groentlaantje een periode vlak voordat de bomen gerooid zouden gaan worden. Vermoedelijk gezien in oostelijke richting naar de Utrechtseweg omstreeks 1980-1985. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Het Groentlaantje een periode vlak voordat de bomen gerooid zouden gaan worden. Vermoedelijk gezien in oostelijke richting naar de Utrechtseweg omstreeks 1980-1985. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.


De Wulfsedijk op een dag dat het sneeuwt omstreeks 1975-1980. Maker: onbekend.De Wulfsedijk op een dag dat het sneeuwt omstreeks 1975-1980. Maker: onbekend.


Houtlaantje kwam vermoedelijk aan zijn oorsprong omdat in de eerste helft van de twintigste eeuw op de laan katholieke fietsers en ruiters stonden te wachten om de nieuwe neomist te verwelkomen. Een neomist was een pas ingewijde nieuwe katholieke priester die aan de slag kon gaan in zijn nieuwe parochie.

In 1942 wachten diverse katholieke dames op het Houtlaantje met de fiets aan de hand bij de t-splitsing met de Utrechtseweg op de binnenkomst van de nieuwe Neomist uit Utrecht. Waarna hij langs zal passeren zij met hem mee fietsen naar het Oude Dorp. Foto: werkarchief Peter Koch.In 1942 wachten diverse katholieke dames op het Houtlaantje met de fiets aan de hand bij de t-splitsing met de Utrechtseweg op de binnenkomst van de nieuwe Neomist uit Utrecht. Waarna hij langs zal passeren zij met hem mee fietsen naar het Oude Dorp. Foto: werkarchief Peter Koch.

Groentlaantje kwam vermoedelijke van de oude hoge bomen die in een rij aan weerszijde van de laan waren gepoot.

Ruiters (leden van de A.B.T.B. en J.B.T.B.) staan in de dertiger jaren van de twintigste eeuw op het Houtlaantje opgesteld om zich aan te sluiten bij een optocht ter gelegenheid van het inhalen van een neomist. Foto: werkarchief Peter Koch.Ruiters (leden van de A.B.T.B. en J.B.T.B.) staan in de dertiger jaren van de twintigste eeuw op het Houtlaantje opgesteld om zich aan te sluiten bij een optocht ter gelegenheid van het inhalen van een neomist. Foto: werkarchief Peter Koch.

Liefdeslaantje kwam aan zijn naam omdat verliefde stelletjes er graag een ommetje erlangs heen maakte. De laan was vele jaren tijdens de eerste uitbreiding van Houten een geliefde uitgaansplek onder de nieuwe en oud Houtenaren om een wandeling door het oude Houten west te maken.

Het Groenlaantje gezien in zuidelijk richting vanaf de Utrechtseweg, in 1975-1980. Foto: verzameling Cees Verhoef.Het Groenlaantje gezien in zuidelijk richting vanaf de Utrechtseweg, in 1975-1980. Foto: verzameling Cees Verhoef.
Het tolhuis op de hoek van de Herenweg en de Utrechtseweg in 1905 (De Poort en Lupine-oord). De bewoner van het tolhuis was J. van Ginkel. Rechts de Geersloot onder de Herenweg door. Het bruggetje waar deze overheen liep, werd in de Houtense volksmond de Tilbrug of Tolbrug genoemd. Naar het Tolhuisje wat er direct naast stond. Sporen van de Geersloot liggen nog altijd onder de grond van de Herenweg en De Poort. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040969).Het tolhuis op de hoek van de Herenweg en de Utrechtseweg in 1905 (De Poort en Lupine-oord). De bewoner van het tolhuis was J. van Ginkel. Rechts de Geersloot onder de Herenweg door. Het bruggetje waar deze overheen liep, werd in de Houtense volksmond de Tilbrug of Tolbrug genoemd. Naar het Tolhuisje wat er direct naast stond. Sporen van de Geersloot liggen nog altijd onder de grond van de Herenweg en De Poort. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040969).


Het weggetje richting De Grund (Grundwegje) gezien vanaf de Herenweg in 1900. Heden is hier De Poort. Op de weg loopt een dame, vermoedelijk van de familie Waller. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040974).Het weggetje richting De Grund (Grundwegje) gezien vanaf de Herenweg in 1900. Heden is hier De Poort. Op de weg loopt een dame, vermoedelijk van de familie Waller. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, identificatienummer: doos05 (040974).


6.   Kerksteeg - Genoemd naar de Rooms Katholieke kerk die ernaast staat tussen de Loerikseweg en de Vlierweg.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 21 november 1989.

Op dinsdag 19 juli 1988 ten overstaan van de Houtense notaris Hendrik Gerrit van Otterloo de Kerksteeg verkocht. Het kerkbestuur van de Rooms Katholieke Kerk Houten verkocht de steeg aan de gemeente Houten. 

In de jaren negentig van de negentiende eeuw werd de vroegere schuilkerk met pastorie naast de Kerksteeg afgebroken. Hierdoor kwam er ruimte vrij om aan het bestaande perceel aan de Loerikseweg 6 even-zijde nieuwbouw te realiseren.

In 1899 is het gebouw gesplitst in de huisnummers 6 en 8. Ten oosten van het pand ontstond rond 1900 een pad wat in de volksmond de Kerksteeg werd genoemd. Die naam kreeg het pad omdat het een kortere verbinding was voor de bewoners van de Vlierweg naar de Loerikseweg naar de nieuwe kerk. 

Met de grond die overbleef met de bouw van de kerk werd de pastorie en kerkhof uitgebreid.

Na de aankoop van de steeg in 1988 ging de gemeente Houten voortvarend aan het werk met het bestraten van de Kerksteeg wat in totaal 35.000 gulden zou gaan kosten. Foto: Krantenknipsel Het Utrechts Nieuwsblad.Na de aankoop van de steeg in 1988 ging de gemeente Houten voortvarend aan het werk met het bestraten van de Kerksteeg wat in totaal 35.000 gulden zou gaan kosten. Foto: Krantenknipsel Het Utrechts Nieuwsblad.


De Kerksteeg, richting het noorden gezien vanaf de Loerikseweg naar de Vlierweg toe in 1995. Foto: Peter Koch.De Kerksteeg, richting het noorden gezien vanaf de Loerikseweg naar de Vlierweg toe in 1995. Foto: Peter Koch.


De Rooms Katholieke Kerk Houten aan de Loerikseweg 10 en 12 in 2006 (1). Foto: Sander van Scherpenzeel.De Rooms Katholieke Kerk Houten aan de Loerikseweg 10 en 12 in 2006 (1). Foto: Sander van Scherpenzeel.


De Rooms Katholieke Kerk Houten aan de Loerikseweg 10 en 12 in 2006 (2). Foto: Sander van Scherpenzeel.De Rooms Katholieke Kerk Houten aan de Loerikseweg 10 en 12 in 2006 (2). Foto: Sander van Scherpenzeel.


7.   Koningin Emmaweg - Adelheid Emma Wilhelmina Theresia, geboren als Adelaïde Emma Wilhelmina Therèse zu Waldeck und Pyrmont (Arolsen, 2 augustus 1858 – Den Haag, 20 maart 1934), prinses zu Waldeck und Pyrmont, was de tweede echtgenote van koning Willem III der Nederlanden van 7 januari 1879 tot zijn dood op 23 november 1890 en koningin-regentes der Nederlanden van 1890 tot 1898. Als regentes nam zij het koninklijk gezag waar; eerst enkele dagen voor de dood van haar echtgenoot, de daarop volgende jaren voor haar minderjarige dochter Wilhelmina, de koningin.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 4 oktober 1962.

Luchtfoto van het Oude Dorp Houten uit ca. 1982 gezien richting het noorden. In het midden de de vroegere fruitveiling van Houten aan de Lobbendijk. Vanaf 1986 zijn hier de huizen aan de Kostersgang gebouwd. Naam genoemd naar de vroegere kosterswoning aan de Vlierweg 7. Collectie: gemeente Houten.Luchtfoto van het Oude Dorp Houten uit ca. 1982 gezien richting het noorden. In het midden de de vroegere fruitveiling van Houten aan de Lobbendijk. Vanaf 1986 zijn hier de huizen aan de Kostersgang gebouwd. Naam genoemd naar de vroegere kosterswoning aan de Vlierweg 7. Collectie: gemeente Houten.
Bouw van woning aan de Kostersgang in 1986 op de plek van de vroegere fruitveiling, gezien richting het noorden. Bron: Collectie gemeente Houten.Bouw van woning aan de Kostersgang in 1986 op de plek van de vroegere fruitveiling, gezien richting het noorden. Bron: Collectie gemeente Houten.

8.   Koningin Julianastraat - Juliana Louise Emma Marie Wilhelmina, Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, hertogin van Mecklenburg, Prinses van Lippe-Biesterfeld (Den Haag, 30 april 1909 – Baarn, 20 maart 2004) was koningin der Nederlanden van 4 september 1948 tot en met 30 april 1980 (de inhuldiging vond plaats op 6 september 1948). Juliana was getrouwd met prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld (1911-2004), met wie zij vier dochters kreeg, en was enig kind uit het huwelijk van koningin Wilhelmina der Nederlanden (1880-1962) met prins Hendrik van Mecklenburg-Schwerin (1876-1934).

De oorspronkelijk naam van deze weg was 't Zandpad, Schonauwensen Zandpad of Schalkwijkseweg in 1929 werd bij de grote vaststelling van de straatnamen in de gemeente Houten de naam Julianaweg gegeven. Het is tot op de dag vandaag mij onduidelijk gebleven na archiefonderzoek ernaar verricht te hebben. Waarom juist in 1929 de naam Julianaweg aan dit stuk weg werd gegeven. In 1929 was er niet per definitie of feestelijke rede om de weg de Juliana te noemen. 

Misschien wilde men aansluiten op de straatnaam thema's van de omliggende gemeenten om straten te vernoemen naar leden van de koninklijke familie. Pas in 1959 werd na een discussie in de gemeenteraad de naam als Koningin Julianastraat vastgesteld. 

Bij raadsvergadering vastgesteld op 13 maart 1929, als zijnde Julianaweg.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 26 november 1959, als zijnde Koningin Julianastraat.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 4 oktober 1962, als zijnde Koningin Julianastraat.

Een van de oudst bekende luchtfoto's die direct loodrecht van het Oude Dorp Houten genomen is in de periode 1925-1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).Een van de oudst bekende luchtfoto's die direct loodrecht van het Oude Dorp Houten genomen is in de periode 1925-1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).

9.   Koningin Wilhelminaweg - Wilhelmina Helena Pauline Maria (Den Haag, 31 augustus 1880 – Apeldoorn, 28 november 1962), Prinses der Nederlanden (1880-1890, 1948-1962), Prinses van Oranje-Nassau en Hertogin van Mecklenburg (1901-1962), was van 23 november 1890 tot 4 september 1948 koningin der Nederlanden en regeerde onder de naam Wilhelmina. Zij trouwde met haar achterneef Hendrik van Mecklenburg-Schwerin. Uit dit huwelijk werd één dochter geboren: Juliana. 

Plan tot uitbreiding van Houten in 1946 met een heuse semi- ingetekende bedachte rondweg. De Koningin Wilhelminaweg was hier een onderdeel van en is maar ten dele uitgevoerd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 109 Gemeente archief Houten.Plan tot uitbreiding van Houten in 1946 met een heuse semi- ingetekende bedachte rondweg. De Koningin Wilhelminaweg was hier een onderdeel van en is maar ten dele uitgevoerd. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 109 Gemeente archief Houten.

De Koningin Wilhelminaweg is in 1947 aangelegd als één van de nieuwbouw straten van Houten na de Tweede Wereldoorlog. De huizen die er zijn gebouwd zijn op last van het Rijk gebouwd om ze voorzien in de grote woningnood die er toen heerste na deze oorlog. De grond waarop de huizen destijds gebouwd werden waren tijdstijd onteigend van de toenmalige eigenaren. 

De Koningin Wilhelminaweg rond 1975-1980, aangelegd in 1947.De Koningin Wilhelminaweg rond 1975-1980, aangelegd in 1947.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 30 december 1947.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 4 oktober 1962.

De Koningin Wilhelminaweg gezien vanaf de Nederlandse Hervormde kerktoren in het Oude Dorp van Houten in 1950-1955. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.De Koningin Wilhelminaweg gezien vanaf de Nederlandse Hervormde kerktoren in het Oude Dorp van Houten in 1950-1955. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

10.   Kostersgang - Vernoemd naar de kosterswoning die tegenover de straat stond aan de Vlierweg tot het jaar 1979. Nu is hier een uitvaartcentrum gevestigd.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 29 mei 1985.

  • Luchtfoto van het Oude Dorp van Houten met de net nieuwgebouwde Kostersgang, gezien richting het noorden in 1987. Collectie: Gemeente Houten.
  • Nederlandse Hervormde Kerktoren in het Oude Dorp van Houten in een winterse periode. Gezien vanaf het terrein van de oude fruitveiling aan de Lobbendijk in ca. 1984. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (1). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (2). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (3). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (4). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (5). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (6). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353
  • De nieuwbouw van de woningen en appartementen aan de Kostersgang in 1986 (7). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353
  • Woning aan de Lobbendijk in 1986 tijdens de bouw van de Kostersgang, gezien richting het noordoosten. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • Een verlaten loods tijdens de afbraak van de vroegere fruitveiling in Houten in een wintertafareel in ca. 1984. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • Een van de verlaten loodsen tijdens de afbraak van de vroegere fruitveiling in Houten in een wintertafereel in ca. 1984 (1). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • Een van de verlaten loodsen tijdens de afbraak van de vroegere fruitveiling in Houten in een wintertafereel in ca. 1984 (2). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • Een van de verlaten loodsen tijdens de afbraak van de vroegere fruitveiling in Houten in een wintertafereel in ca. 1984 (3). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.
  • Het braakliggend terrein tijdens de sloop van de vroegere fruitveiling van Houten langs de Lobbendijk in ca. 1984 (1). Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

De woningen en appartementen aan de Kostersgang zijn vanaf 1986 gebouwd. Dit gebeurde op de vroegere plek waar eens de fruitveiling van Houten stond aan de Lobbendijk. In de laatste jaren van de veilinggebouwen werd ze verhuurd aan kleine ondernemers.

De naam Kostersgang verwijst naar de kosterswoning die stond aan de Vlierweg 7. Op de huidige plek waar nu een uitvaartcentrum is gevestigd.

De door(gang) naar de vroegere woning van de koster aan de Vlierweg.

De kosterswoning is in 1885 gebouwd, als woning voor de koster en is in 1979 gesloopt. De woning was overbodig geworden omdat een ander deel van de kerkgebouwen aan de Loerikseweg in gebruik waren genomen voor kostersdoeleinden.

Voor een beeld van hoe de kosterswoning eruit heeft gezien, zie hieronder.

In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Richting het zuidwesten gezien. Collectie: Cees Verhoef.In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Richting het zuidwesten gezien. Collectie: Cees Verhoef.


In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Richting het zuidoosten gezien. Collectie: Cees Verhoef.In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Richting het zuidoosten gezien. Collectie: Cees Verhoef.


In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Richting het noordoosten gezien vanuit de Kerksteeg. Collectie: Cees Verhoef.In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Richting het noordoosten gezien vanuit de Kerksteeg. Collectie: Cees Verhoef.


In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Westelijk zijgevel gezien vanuit de Kerksteeg. Collectie: Cees Verhoef.In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Westelijk zijgevel gezien vanuit de Kerksteeg. Collectie: Cees Verhoef.


In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Gezien in noordelijke richting vanaf de Loerikseweg, kijkend op de achterkant van de woning. Rechts de R.K.Kerk. Collectie: Cees Verhoef.In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Gezien in noordelijke richting vanaf de Loerikseweg, kijkend op de achterkant van de woning. Rechts de R.K.Kerk. Collectie: Cees Verhoef.


In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Gezien richting het westen. Met links de haag van het kerkhof. Collectie: Cees Verhoef.In 1979 wordt de sloop van de oude kosterswoning aan de Vlierweg 7 voorbereid. Gezien richting het westen. Met links de haag van het kerkhof. Collectie: Cees Verhoef.



Foto gezien van de N.H. Kerktoren, richting het noordoosten, rechts de R.K. Kerk aan de Loerikseweg met daarvoor de kosterswoning aan de Vlierweg 7 in ca. 1950. Foto: werkarchief Peter Koch.Foto gezien van de N.H. Kerktoren, richting het noordoosten, rechts de R.K. Kerk aan de Loerikseweg met daarvoor de kosterswoning aan de Vlierweg 7 in ca. 1950. Foto: werkarchief Peter Koch.


Foto gezien van de N.H. Kerktoren, richting het noordoosten, rechts de R.K. Kerk aan de Loerikseweg met daarvoor de kosterswoning aan de Vlierweg 7 in ca. 1975-1979. Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, dia maker Leen de Keijzer.Foto gezien van de N.H. Kerktoren, richting het noordoosten, rechts de R.K. Kerk aan de Loerikseweg met daarvoor de kosterswoning aan de Vlierweg 7 in ca. 1975-1979. Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, dia maker Leen de Keijzer.


Foto genomen vanaf de R.K. Kerktoren neerkijkend op de Vlierweg aan de noordkant van de kerk in 1975-1979. Onderaan de kosterswoning. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Foto genomen vanaf de R.K. Kerktoren neerkijkend op de Vlierweg aan de noordkant van de kerk in 1975-1979. Onderaan de kosterswoning. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.


Foto richting het zuiden gezien met op de achtergrond de R.K. Kerk langs de Loerikseweg met daarvoor de kosterswoning Vlierweg 7. Op de voorgrond de huizen aan de Prins Clausstraat in ca. 1970. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Foto richting het zuiden gezien met op de achtergrond de R.K. Kerk langs de Loerikseweg met daarvoor de kosterswoning Vlierweg 7. Op de voorgrond de huizen aan de Prins Clausstraat in ca. 1970. Foto: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.


11.   Lobbendijk - In de vijftiende eeuw al geschreven als de Lopiusdijk. 

Luchtfoto uit 1967 waarop de bovenste helft van de foto de Lobbendijk prachtig door het landschap loopt. Rechts lopend de spoorlijn van Utrecht, Houten naar 's-Hertogenbosch, Boxtel. Midden de wijk De Vlier net enkele jaren opgeleverd. Foto: Kadaster Museum Arnhem-Zuid.Luchtfoto uit 1967 waarop de bovenste helft van de foto de Lobbendijk prachtig door het landschap loopt. Rechts lopend de spoorlijn van Utrecht, Houten naar 's-Hertogenbosch, Boxtel. Midden de wijk De Vlier net enkele jaren opgeleverd. Foto: Kadaster Museum Arnhem-Zuid.

Van oudsher de verbinding van het dorp Houten naar Utrecht. Mogelijk een van de oudste wegen van de gemeente Houten uit de vroege middeleeuwen.

De oudste bekende kaart waarop boerderij Schonenburg in 1647 staat ingetekend in de binnenbocht van de Lobbendijk. Het land heette ook wel De Blaasbalg of Blaasbalk. Hier is nu de noordelijke Rondweg tunnel gesitueerd. Bron: Archief, De Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht.De oudste bekende kaart waarop boerderij Schonenburg in 1647 staat ingetekend in de binnenbocht van de Lobbendijk. Het land heette ook wel De Blaasbalg of Blaasbalk. Hier is nu de noordelijke Rondweg tunnel gesitueerd. Bron: Archief, De Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht.

De betekenis van de naam Lobbendijk is mogelijk te verklaren naar de vorm van een lob. Het stuk land in de binnenbocht van de Lobbendijk waar nu de Rondweg Noord het spoortraject Utrecht - 's-Hertogenbosch onderdoor gaat. Had vroeger een lobachtige vorm.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 13 maart 1929 en raadsvergadering op 4 oktober 1962.

Gezicht op de fruittentoonstelling ter gelegenheid van de opening van de nieuwe fruitveiling aan de Loerikseweg te Houten op 12, 13 en 14 december 1967. De fruitveiling was de opvolger van de vroegere fruitveiling aan de Lobbendijk in het Oude Dorp. Bron: Collectie gemeente Houten.Gezicht op de fruittentoonstelling ter gelegenheid van de opening van de nieuwe fruitveiling aan de Loerikseweg te Houten op 12, 13 en 14 december 1967. De fruitveiling was de opvolger van de vroegere fruitveiling aan de Lobbendijk in het Oude Dorp. Bron: Collectie gemeente Houten.
Victor Roland Los van Aarlanderveen (jr). Burgemeester van Houten tussen 26 maart 1931 en 26 augustus 1943 en burgemeester van Houten tussen 9 mei 1945 en 15 november 1946. Hij werd geboren op 21 april 1895 te Rotterdam. Portret bevindt zich in familie bezit.Victor Roland Los van Aarlanderveen (jr). Burgemeester van Houten tussen 26 maart 1931 en 26 augustus 1943 en burgemeester van Houten tussen 9 mei 1945 en 15 november 1946. Hij werd geboren op 21 april 1895 te Rotterdam. Portret bevindt zich in familie bezit.


12.   Loerikseweg - Weg lopend naar de nederzetting Loerik. Ooit gelegen in de binnebocht van de Binnenweg (Binnentuin). Betekenis van de naam Loerik is "Land van persoon Lorius".

Bij raadsvergadering vastgesteld op 13 maart 1929 en raadsvergadering op 4 oktober 1962.

De Loerikseweg was tezamen met de Beusichemseweg al in de Romeinse tijd en daarvoor in gebruik als doorgaande route voor florence om vanuit Utrecht naar, het dorpje Loerik, Beusichems en Tiel en Nijmegen te reizen. De weg ligt al van oorsprong op een stroomrug. Ontstaan door de vroegere Rijndelta die hier lag. 

13.   Oranje Nassauweg - Het Huis Oranje-Nassau is een tak van het Huis Nassau, een oud, uit midden-Duitsland afkomstig adelsgeslacht. Het huis heeft een centrale rol gespeeld in de politiek en overheid van Nederland en kortstondig ook in andere delen van Europa.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 10 april 1953 en raadsvergadering op 4 oktober 1962.


Gezicht op de woningen aan de Oranje Nassauweg in 1965. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, catalogusnummer: doos017, 2.Gezicht op de woningen aan de Oranje Nassauweg in 1965. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, catalogusnummer: doos017, 2.


Gezicht op de woningen aan de Oranje Nassauweg met op de achtergrond de toren van de Nederlands Hervormde kerk aan de Lobbendijk in 1992. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, catalogusnummer: doos017, 2.Gezicht op de woningen aan de Oranje Nassauweg met op de achtergrond de toren van de Nederlands Hervormde kerk aan de Lobbendijk in 1992. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, catalogusnummer: doos017, 2.



14.   Plein - Open, onbebouwde, maar aangelegde plaats, vaak te midden van bouwwerken.

Foto van een net vernieuwd Plein op het Oude Dorp van Houten, ca. 1985. Collectie: gemeente Houten.Foto van een net vernieuwd Plein op het Oude Dorp van Houten, ca. 1985. Collectie: gemeente Houten.

Bij raadsvergadering vastgesteld op 4 oktober 1962.

De voor- en rechtergevel van het gemeentehuis op het Plein. Links de doorrijschuur van De Roskam in 1910. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40285, 47.De voor- en rechtergevel van het gemeentehuis op het Plein. Links de doorrijschuur van De Roskam in 1910. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40285, 47.


Het gemeentehuis op het Plein met links daarvan de doorrijschuur van De Roskam in 1900. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40271, 47.Het gemeentehuis op het Plein met links daarvan de doorrijschuur van De Roskam in 1900. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40271, 47.


Het gemeentehuis met daarvoor een veldwachter in 1904. Bron: Regionaal archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40251, 189.Het gemeentehuis met daarvoor een veldwachter in 1904. Bron: Regionaal archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40251, 189.


De voorgevel van het gemeentehuis met bij de voordeur een veldwachter in 1902. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40207, 189.De voorgevel van het gemeentehuis met bij de voordeur een veldwachter in 1902. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40207, 189.


De voorgevel van het gemeentehuis met bij de voordeur een veldwachter in 1902. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40207, 189.Het gemeentehuis met de doorrijschuur van De Roskam en links café Dorpzicht in 1907. Bron: Regionaal AACrchief Zuid-Utrecht, 353, 40227, 189.


Het gemeentehuis op het Plein tijdens de verbouwing in 1917. Hierbij werd een extra verdieping op het gemeentehuis gezet. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40287, 47.Het gemeentehuis op het Plein tijdens de verbouwing in 1917. Hierbij werd een extra verdieping op het gemeentehuis gezet. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40287, 47.


De voorgevel van het gemeentehuis op het Plein in 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40316, 47.De voorgevel van het gemeentehuis op het Plein in 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40316, 47.


Gezicht op het Plein vanuit het noorden met in het midden het gemeentehuis. Rechts staand een koetsier met paard en wagen in 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, 40322, 47.Gezicht op het Plein vanuit het noorden met in het midden het gemeentehuis. Rechts staand een koetsier met paard en wagen in 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht, 353, 40322, 47.


De voorgevel van de openbare lagere school 't Groentje en een gedeelte van het Plein in 1920. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40031, 189.De voorgevel van de openbare lagere school 't Groentje en een gedeelte van het Plein in 1920. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40031, 189.


De voorgevel en linkergevel van de openbare lagere school ''t Groentje. Vóór de school poseren alle leerlingen en het onderwijzend personeel in 1915. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40288.De voorgevel en linkergevel van de openbare lagere school ''t Groentje. Vóór de school poseren alle leerlingen en het onderwijzend personeel in 1915. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40288.


Groep schoolkinderen met hun onderwijzer poseren voor de openbare lagere school ''t Groentje in 1925. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 	40297, 47.Groep schoolkinderen met hun onderwijzer poseren voor de openbare lagere school ''t Groentje in 1925. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40297, 47.


Klaslokaal met kinderen en onderwijzeres in de openbare lagere school ''t Groentje in ca. 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40309, 47.Klaslokaal met kinderen en onderwijzeres in de openbare lagere school ''t Groentje in ca. 1935. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40309, 47.


Foto gemaakt in een schoollokaal van de openbare lagere school 't Groentje ter gelegenheid van het 25 jarig jubileum van mej. A. W. van Limborgh als onderwijzeres op die school. Links staand burgemeester Waller en derde van rechts staand mej. Van Limborgh op 1 februari 1925. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 49424, 85.Foto gemaakt in een schoollokaal van de openbare lagere school 't Groentje ter gelegenheid van het 25 jarig jubileum van mej. A. W. van Limborgh als onderwijzeres op die school. Links staand burgemeester Waller en derde van rechts staand mej. Van Limborgh op 1 februari 1925. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 49424, 85.


Het gedeelte van het Plein dat vroeger in de volksmond 't Groentje werd genoemd. Rechts de achterkant van het gemeentehuis op het Plein in 1934. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40268, 192.Het gedeelte van het Plein dat vroeger in de volksmond 't Groentje werd genoemd. Rechts de achterkant van het gemeentehuis op het Plein in 1934. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40268, 192.


Het gedeelte van het Plein dat ''t Groentje werd genoemd gezien richting de Nederlands Hervormde Kerk in 1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40308, 47.Het gedeelte van het Plein dat ''t Groentje werd genoemd gezien richting de Nederlands Hervormde Kerk in 1930. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40308, 47.


Paardenmarkt die werd gehouden op 7 augustus 1936 tussen de woningen van de Brink naast het gemeentehuis. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 49454, 85.Paardenmarkt die werd gehouden op 7 augustus 1936 tussen de woningen van de Brink naast het gemeentehuis. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 49454, 85.


De voorgevel van het gemeentehuis vlak vóór de sloop en links restaurant De Roskam in 1957. Bron: Regionaal Archief Zuid-|Utrecht (RAZU), 353, 40455, 47.De voorgevel van het gemeentehuis vlak vóór de sloop en links restaurant De Roskam in 1957. Bron: Regionaal Archief Zuid-|Utrecht (RAZU), 353, 40455, 47.


De achtergevel van het gemeentehuis met aanbouw tijdens de sloop op het Plein van het Oude Dorp. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40429, 47.De achtergevel van het gemeentehuis met aanbouw tijdens de sloop op het Plein van het Oude Dorp. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 40429, 47.


Een dame en haar twee dochters? Op de Brink achter de Openbare Lagere School 't Groentje. De naam werd onder de bevolking gebruikt als aanduiding voor de Brink of Plein. Vanwege de vele groene bomen die er ooit stonden. De naam was van toepassing op het Plein als ook op de school. Van de negentiende eeuw tot begin jaren dertig van de twintigste is de naam in gebruik geweest. Na de invoering van het eerste straatnaambesluit op 13 maart 1929 verdween de naam 't Groentje al snel onder de bevolking. De naam heeft niks te maken met het lokale nieuwsblad van BDU Media uit Barneveld het Houtens Nieuws. Wat ook onder bewoners van het Kromme-Rijngebied 't Groentje werd genoemd. De bijnaam voor de krant kwam omdat de eerste uitgever van de krant vele jaren de krant op groen krantenpapier drukte en uitgaf. Prentbriefkaart: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Een dame en haar twee dochters? Op de Brink achter de Openbare Lagere School 't Groentje. De naam werd onder de bevolking gebruikt als aanduiding voor de Brink of Plein. Vanwege de vele groene bomen die er ooit stonden. De naam was van toepassing op het Plein als ook op de school. Van de negentiende eeuw tot begin jaren dertig van de twintigste is de naam in gebruik geweest. Na de invoering van het eerste straatnaambesluit op 13 maart 1929 verdween de naam 't Groentje al snel onder de bevolking. De naam heeft niks te maken met het lokale nieuwsblad van BDU Media uit Barneveld het Houtens Nieuws. Wat ook onder bewoners van het Kromme-Rijngebied 't Groentje werd genoemd. De bijnaam voor de krant kwam omdat de eerste uitgever van de krant vele jaren de krant op groen krantenpapier drukte en uitgaf. Prentbriefkaart: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

15.   Prins Bernhardweg - Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter, Prins der Nederlanden, Prins van Lippe-Biesterfeld, geboren als Bernhard Friedrich Eberhard Leopold Julius Kurt Carl Gottfried Peter Graf von Biesterfeld (Jena, 28 of 29 juni 1911 – Utrecht, 1 december 2004), was de prins-gemaal van koningin Juliana der Nederlanden en de vader van onder anderen Juliana's opvolgster, koningin Beatrix. 

In 1957 ging het hele Oude Dorp op de schop. Alle huizen en winkels werden op de gemeentelijk riolering aangesloten en de Pr. Bernhardweg werd vernieuwd. Hier een zittend jongetje die speelt met het zand. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).In 1957 ging het hele Oude Dorp op de schop. Alle huizen en winkels werden op de gemeentelijk riolering aangesloten en de Pr. Bernhardweg werd vernieuwd. Hier een zittend jongetje die speelt met het zand. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU).

Voor 1937, Prinsenweg geheten en vanaf 1853 de Prinsenbuurt geheten naar twee generaties Franse prinsen (vader en zoon) Prins Henin of Graaf Alsace. 

Wonend in de Franse Vogezen in kasteel Bourlemont.

Bij besluit van college van Burgemeester en Wethouders vastgesteld op 28 mei 1937.

Burgemeester Victor Los en zijn gemeentesecretaris honoreerde de aanvraag van de toen net nieuw opgericht Oranje Vereniging Houten in het voorjaar van 1937 om de naam Prinsenweg te veranderen in de naam Prins Bernhardweg. Dit in het kader van het huwelijk tussen Prinses Juliana der Nederlanden met Bernhard Leopold Frederik Everhard Julius Coert Karel Godfried Pieter, Prins der Nederlanden, Prins van Lippe-Biesterfeld in 1937.

Vanaf 1942 tot 1945 is de naam Prins Bernhardweg onder bevel van de Duitse bezetter weer veranderd in Prinsenweg. In de jaren van de Tweede Wereldoorlog werden straatnamen in Nederland die verwezen naar leden van het koninklijk huis verboden. Vanaf mei 1945 werd de naam Prins Bernhardweg weer gebruikt. Zoals dat tot op heden nog steeds zo is.