Stichting Houtense Hodoniemen

Onderzoekt straatnamen, boerderijen, onroerend goed en adellijke families in Houten en omgeving

Familie Van der Plaat van Honswijk

Familiewapen Van der Plaat van Honswijk. (Wikipedia)Familiewapen Van der Plaat van Honswijk. (Wikipedia)

Van der Plaat is een geslacht waarvan leden sinds 1843 tot de Nederlandse adel behoren en dat vermoedelijk in 1903 uitstierf.

Geschiedenis

De stamreeks begint met Arent of Arnold van der Plaats wiens zoon Wichardus in 1637 te Deventer werd gedoopt. Bij Koninklijk Besluit werd nazaat Johan Pieter van der Plaat (1789-1847) verheven in de Nederlandse adel; met een dochter van hem stierf het geslacht vermoedelijk in 1903 uit.

Heerlijkheid en buurtschap Honswijk

Honswijk was een buurtschap en heerlijkheid aan de Lek ten zuiden van Schalkwijk. In 1840 besloeg ze 486 ha en had 220 inwoners, nu wonen er aanzienlijk minder. Het was voorheen een dorp, maar in 1750 raakte de kerk in onbruik. Honswijk behoorde tot en met 1961 tot de gemeente Tull en ’t Waal, die toen opging in Houten.

Hendrik Balthasar van Wevelinckhoven (1665-1714) kocht Honswijk vlak voor zijn dood in 1715 van de Staten van Utrecht. Hij werd opgevolgd door zijn weduwe Maria Ignatia Santvoort, die via haar tweede huwelijk ook nog vrouwe van Wychen is geweest.

Zij verkocht Honswijk in 1724 aan Reinier Uylenburg die in 1745 werd opgevolgd door zijn weduwe Johanna Bakker.

Haar opvolger was Jacobus van Baaren (-1799), die omstreeks 1758 heer werd. Hij overleed in huize Wintervliet in Tull en ’t Waal en werd opgevolgd door zijn zoon Johannes Jacobus.

Het dorp Honswijk kadastraal ingemeten in oktober 1832. Het perceel met een gracht er om heen (links van het midden) daar heeft vermoedelijk het huis Tulle gestaan. Ruim 8 jaar later zou fort Honswijk (Willem II) in 1844 hier gebouwd worden. En werd het dorp Honswijk geëgaliseerd. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort, beeldbank Minuutplan Tull en 't Waal Honswijk.Het dorp Honswijk kadastraal ingemeten in oktober 1832. Het perceel met een gracht er om heen (links van het midden) daar heeft vermoedelijk het huis Tulle gestaan. Ruim 8 jaar later zou fort Honswijk (Willem II) in 1844 hier gebouwd worden. En werd het dorp Honswijk geëgaliseerd. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort, beeldbank Minuutplan Tull en 't Waal Honswijk.
Heren van Honswijk


Johannes Jacobus van Baaren (1770/71-1813). Ambachtsheer van Honswijk van 1799 tot 1813 .

 

Advertentie tot oproep van leners en schuldeisers van Johannes Jacobus van Baren van Honswijk om zich te melden voor het opmaken van het memories van successie na zijn overlijden in op 15 december 1814. Bron: Delpher.nlAdvertentie tot oproep van leners en schuldeisers van Johannes Jacobus van Baren van Honswijk om zich te melden voor het opmaken van het memories van successie na zijn overlijden in op 15 december 1814. Bron: Delpher.nl
Ruïne van de kerk van Honswijk: Gravure door Hendrik Spilman naar een tekening van Jan de Beijer uit ca. 1750. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.Ruïne van de kerk van Honswijk: Gravure door Hendrik Spilman naar een tekening van Jan de Beijer uit ca. 1750. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353.

 

Geboren Honswijk en overleden te Tull en ’t Waal. Hij was ongehuwd. Volgde zijn gelijknamige vader op beide waren landbouwer. Wonend op huize Wintervliet in Tull en ’t Waal.

 

Overlijdensadvertentie van Jacobus van Baren in maart 1799. Bron: Delpher.nl.Overlijdensadvertentie van Jacobus van Baren in maart 1799. Bron: Delpher.nl.


Overlijdensadvertentie van Petronella Johanna Catharina Osingh Wed. Jacobus van Baren van Honswijk in april 1800. Bron: Delpher.nl.Overlijdensadvertentie van Petronella Johanna Catharina Osingh Wed. Jacobus van Baren van Honswijk in april 1800. Bron: Delpher.nl.


Johannes Jacobus van Baren kocht in 1811 het Oudslijker veerhuis aan de Lekdijk.

Het Oud Slikkerveerhuis. Gezicht op de voorgevel en de linker zijgevel met op de voorgrond het pad vanaf de Lekdijk naar het veer in ca. 1958. Aan de Lekdijk 78. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 43044, 10.Het Oud Slikkerveerhuis. Gezicht op de voorgevel en de linker zijgevel met op de voorgrond het pad vanaf de Lekdijk naar het veer in ca. 1958. Aan de Lekdijk 78. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 43044, 10.
Na het overlijden van Johannes Jacobus van Baren van Honswijk in december 1814 worden al zijn goederen en de ambachtsheerlijkheid verkocht op zaterdag 28 mei 1814, achter de Dom te Utrecht. Bron: Delpher.nl.Na het overlijden van Johannes Jacobus van Baren van Honswijk in december 1814 worden al zijn goederen en de ambachtsheerlijkheid verkocht op zaterdag 28 mei 1814, achter de Dom te Utrecht. Bron: Delpher.nl.
Boerderij Wintervliet. De voorgevel en de linker zijgevel van de boerderij met vijf leilinden gezien vanaf de Lekdijk in 1990 aan de Lekdijk 70. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 43042, 10.Boerderij Wintervliet. De voorgevel en de linker zijgevel van de boerderij met vijf leilinden gezien vanaf de Lekdijk in 1990 aan de Lekdijk 70. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 43042, 10.


Boerderij Wintervliet. Interieuropname van de kelder van de boerderij met tongewelf in 1985 aan de Ledkijk 70. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 43043, 10.Boerderij Wintervliet. Interieuropname van de kelder van de boerderij met tongewelf in 1985 aan de Ledkijk 70. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 43043, 10.


Boerderij Wintervliet met rechts de Lekdijk aan de Lekdijk 70 in 1982. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 52667, 121.Boerderij Wintervliet met rechts de Lekdijk aan de Lekdijk 70 in 1982. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 52667, 121.


Bij de verkoop van de ambachtsheerlijkheid op zaterdag 28 mei 1814 werd de heerlijkheid vermoedelijk aangekocht door Jan Peelen uit Weesp (dit moet nog nader worden uitgezocht).

Overlijdensadvertentie van Barend Peelen van Honswijk uit 1832.Overlijdensadvertentie van Barend Peelen van Honswijk uit 1832.

Jan Peelen werd geboren in 1768 en overleed in 1830.

Twee jaar voor zijn sterven in 1828 droeg jan (aannemend) de titel van de heerlijkheid over aan zijn zoon Barend Peelen die op dat moment burgemeester van de gemeente Weesp was.

Jan had de titel in die tijd niet achter zijn achternaam gebruikt. Maar had wel de heerlijkheid in bezit van 1814 tot 1828.

Barend Peelen van Honswijk (1763-1832. Geboren en overleden te Weesp).

Ambachtsheer van Honswijk van 1828 tot 1832 was ongehuwd en noemde zich Peelen van Honswijk. Hij was Lid Municipale Raad, president Provisioneel Bestuur Weesp, lid van de Vergadering van Notabelen in 1814, burgemeester van Weesp (1816-1832) en lid Provinciale Staten van Holland (1814-1832).

In Weespercarspel lag de buitenplaats Honswijck. In de Honswijcker Polder van de vroegere gemeente Weespercarspel. Die op zijn beurt in 1846 opging in de gemeente Weesp. 

De boerderij van dezelfde naam ligt er nog aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp langs de rivier de Vecht.

Barend had geen onroerend goed in Honswijk (Houten). Hij Legateerde ƒ 400 aan het Fonds ter instandhouding van den hervormden Openbaaren Godsdienst te Weesp, ƒ 1.000 aan de hervormde Gemeente te Weesp en ƒ 500 aan de diaconie van de kerk van Tull en ’t Waal.

Hij zal de naam van vader Jan hebben gekregen of gekocht om zijn aanzien als burgemeester in Weesp te versterken. Zeker met de naast gelegen gemeente Weespercarspel en de daarin gelegen polder Honswijk.

Hij noemde zich dan wel Peelen van Honswijk. Maar dat had dus niks te maken de buitenplaats en polder Honswijk in Weespercarspel. Maar wel met de ambachtsheerlijkheid Honswijk, gelegen in de gemeente Tull en 't Waal.

Fragment uit het schilderij van burgemeesters van Weesp uit 1821 met het gezicht van Barend Peelen van Honswijk. Portretgroep van Weesper burgemeesters in 1821. Met de tweede persoon van links Barend Peelen van Honswijk. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Fragment uit het schilderij van burgemeesters van Weesp uit 1821 met het gezicht van Barend Peelen van Honswijk. Portretgroep van Weesper burgemeesters in 1821. Met de tweede persoon van links Barend Peelen van Honswijk. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Grafsteen van Jan Peelen, overleden op 29 augustus 1830 en Barend Peelen van Honswijk, geboren 6 september 1763 en overleden op 1 februari 1832 op 68 leeftijd. Was burgemeester van Weesp van 1824 tot 1832. Het graf is te vinden op Begraafplaats Landscroon te Weesp, Korte Muiderweg 10. Bron: Online-Begraafplaatsen.nl, Graf id-nummer: 561952.Grafsteen van Jan Peelen, overleden op 29 augustus 1830 en Barend Peelen van Honswijk, geboren 6 september 1763 en overleden op 1 februari 1832 op 68 leeftijd. Was burgemeester van Weesp van 1824 tot 1832. Het graf is te vinden op Begraafplaats Landscroon te Weesp, Korte Muiderweg 10. Bron: Online-Begraafplaatsen.nl, Graf id-nummer: 561952.


De Honswijker Polder ten zuiden van Muiden en ten oosten gelegen van Weesp met daarlangs gelegen de rijksweg A1 van Amsterdam naar Oldenzaal. Rechts op de kaart Verzorgingsplaats Honswijck gelegen aan de zuidzijde van A1 Amsterdam-Oldenzaal tussen afrit 3 en knooppunt Muiderberg in de gemeente Gooise Meren. Bron: Openstreetmap.org.De Honswijker Polder ten zuiden van Muiden en ten oosten gelegen van Weesp met daarlangs gelegen de rijksweg A1 van Amsterdam naar Oldenzaal. Rechts op de kaart Verzorgingsplaats Honswijck gelegen aan de zuidzijde van A1 Amsterdam-Oldenzaal tussen afrit 3 en knooppunt Muiderberg in de gemeente Gooise Meren. Bron: Openstreetmap.org.

Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp

Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp in oktober 1976 (1). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp in oktober 1976 (1). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.


Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp in oktober 1976 (2). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp in oktober 1976 (2). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.


Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp in oktober 1976 (3). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.Boerderij Honswijck aan de Lange Muiderweg 30 te Weesp in oktober 1976 (3). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.


Portretgroep van Weesper burgemeesters in 1821. Met de tweede persoon van links Barend Peelen van Honswijk. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portretgroep van Weesper burgemeesters in 1821. Met de tweede persoon van links Barend Peelen van Honswijk. Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.

Na het overlijden van Barend Peelen van Honswijk zal de titel door zijn erfgenamen verkocht aan Jhr. Johan Pieter van der Plaat. Geboren in 1789 te Hulst en overleden in Huize Speelberg te Baarn in 1847.

Jhr. Johan Pieter van de Plaat was ambachtsheer van Honswijk van 1832 tot 1847.

Aanbestedingsadvertentie van de gemeente Weesp in 1829 van burgemeester (Peelen van Honswijk) en wethouders. Bron: Delpher.nl.Aanbestedingsadvertentie van de gemeente Weesp in 1829 van burgemeester (Peelen van Honswijk) en wethouders. Bron: Delpher.nl.

Johan Pieter van der Plaat werd in 1842 verheven in de Nederlandse Adel en was lid van de Ridderschap van Utrecht.

Hij had geen onroerend goed in Honswijk.

Huwde voor de eerste keer te Amsterdam in met 1813  Maria Vincentia Decker (1792-1843). Ut huwelijk kwamen twee dochters en een zoon voort.

Huwde voor de tweede keer te Wiesbaden in 1845 met Jkvr. Dorothea Johanna Barchman Wuytiers (1797-1864).

Zij huwde voor de eerste keer te Amersfoort in 1820 met Willem Antonie Hendrik baron van Heeckeren van Brandsenburg (1779-1828).

Uit dat huwelijk kwamen twee zonen en drie dochters voort.

Bron: Peter de Jong, Schipluiden,

ambachtsheerlijkheidsonderzoeker van de provincies Utrecht en Zuid-Holland.

Wapen familie Van der Plaat van Honswijk. Bron: 317 Familie De Jong van Beek en Donk en het huis Eyckenlust te Beek en Donk, (1543) 1674-1972 (2015), 2038.Wapen familie Van der Plaat van Honswijk. Bron: 317 Familie De Jong van Beek en Donk en het huis Eyckenlust te Beek en Donk, (1543) 1674-1972 (2015), 2038.
Portret van Engelbert George van der Plaat (1756-1831). Commissaris genie Ministerie van Oorlog. Vader van Johan Pieter van der Plaat (1789-1847). Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.Portret van Engelbert George van der Plaat (1756-1831). Commissaris genie Ministerie van Oorlog. Vader van Johan Pieter van der Plaat (1789-1847). Bron: Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis, Den Haag.


Engelbert George van der Plaat (1793-1874) Schout bij nacht, vice-admiraal, commandant der marine te Willemsoord. Broer van Jhr. Johan Pieter van der Plaat. Bron: Maritiemdigitaal.nl.Engelbert George van der Plaat (1793-1874) Schout bij nacht, vice-admiraal, commandant der marine te Willemsoord. Broer van Jhr. Johan Pieter van der Plaat. Bron: Maritiemdigitaal.nl.


Van Jhr. Johan Pieter van der Plaat is geen portret bekend.

Zijn zoon volgende hem op als ambachtsheer.

Jhr. Engelbert George Vincent Maximiliaan van der Plaat (Geboren te Amsterdam in 1818 en overleden in 1876 te Parijs). Hij was ongehuwd. Heer van de ambachtsheerlijkheid Honswijk van 1847 tot 1876.

Enkele telgen van het geslacht Van der Plaat:

Engelbert George van der Plaat (1756-1831), generaal-majoor
Johan Pieter van der Plaat, heer van Honswijk (1789-1847)
Jhr. mr. Engelbertus George Vincent Maximiliaan van der Plaat, heer van Honswijk (1814-1876)
Jkvr. Susanna Maria van der Plaat (1815-?), woonde in 1858 in Parijs
Jkvr. Helena Margaretha van der Plaat (1819-1903), vermoedelijk laatste telg van het geslacht

Bron: Wikipedia Van der Plaat.

Vanaf het jaar 1844 zou het dorp Honswijk voorgoed verdwijnen door de bouw van het Nieuwe Hollandse Waterlinie fort Willem II aan de Lekdijk. Wat later is veranderd in de volksmond naar de naam Fort Honswijk.

Gezicht in het dorp Honswijk met op de achtergrond de ruïne van de kerk tussen 1728 en 1732. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 200565.Gezicht in het dorp Honswijk met op de achtergrond de ruïne van de kerk tussen 1728 en 1732. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 200565.
Gezicht over de Lek op het dorp Honswijk tussen 1790 en 1810. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 206240.Gezicht over de Lek op het dorp Honswijk tussen 1790 en 1810. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 206240.
Gezicht over de Lek op het landschap in de omgeving van het dorp Honswijk tussen 1790 en 1810. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 206239.Gezicht over de Lek op het landschap in de omgeving van het dorp Honswijk tussen 1790 en 1810. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 206239.
Gezicht vanuit de verte op het dorp Honswijk, met kerktoren en twee molens op de achtergrond, met op de voorgrond de rivier de Lek met boten alsmede een veerpontje met enkele personen in 1780. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 54193, 125.Gezicht vanuit de verte op het dorp Honswijk, met kerktoren en twee molens op de achtergrond, met op de voorgrond de rivier de Lek met boten alsmede een veerpontje met enkele personen in 1780. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 54193, 125.
Gemeente Tull en 't Waal in 1868. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 54089, 125.Gemeente Tull en 't Waal in 1868. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 353, 54089, 125.
De kadastrale minuutplan van gemeente Tull en 't Waal van oktober 1832. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.De kadastrale minuutplan van gemeente Tull en 't Waal van oktober 1832. Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.
Fragment uit de kaart 'Kaart van de Neder-Rhyn en Leck stroom, van de Stad Arnhem tot aan het Oudslykerveer, beneden de Stad Culemborg. (eerste deel)' uit 1793. Waarop het dorp Honswijk en Tull op staan ingetekend. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400, 65452, 15.Fragment uit de kaart 'Kaart van de Neder-Rhyn en Leck stroom, van de Stad Arnhem tot aan het Oudslykerveer, beneden de Stad Culemborg. (eerste deel)' uit 1793. Waarop het dorp Honswijk en Tull op staan ingetekend. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 400, 65452, 15.


Fragment uit de kaart 'Nieuwe caerte vertoonende den geheele Alblasserwaert' uit 1716. Waarop het dorp Honswijk met een kerkje staat ingetekend. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 018, 90628, 119.Fragment uit de kaart 'Nieuwe caerte vertoonende den geheele Alblasserwaert' uit 1716. Waarop het dorp Honswijk met een kerkje staat ingetekend. Bron: Regionaal Archief Zuid-Utrecht (RAZU), 018, 90628, 119.


Luchtfoto van het fort Honswijk aan de Lekdijk te Tull en 't Waal (gemeente Houten), uit het westen. Rechts de rivier de Lek op 7 mei 2001. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 85675.Luchtfoto van het fort Honswijk aan de Lekdijk te Tull en 't Waal (gemeente Houten), uit het westen. Rechts de rivier de Lek op 7 mei 2001. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 85675.
Luchtfoto van het fort Honswijk aan de Lekdijk te Tull en 't Waal (gemeente Houten), uit het zuiden. Op de voorgrond de rivier de Lek op 7 mei 2001. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 85674.Luchtfoto van het fort Honswijk aan de Lekdijk te Tull en 't Waal (gemeente Houten), uit het zuiden. Op de voorgrond de rivier de Lek op 7 mei 2001. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 85674.
Luchtfoto van Fort Honswijk gezien vanuit het zuidoosten in 1977 (1). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.Luchtfoto van Fort Honswijk gezien vanuit het zuidoosten in 1977 (1). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.
Luchtfoto van Fort Honswijk gezien vanuit het zuidoosten in 1977 (2). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.Luchtfoto van Fort Honswijk gezien vanuit het zuidoosten in 1977 (2). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.
Luchtfoto van Fort Honswijk gezien vanuit het zuidoosten in 1977 (3). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.Luchtfoto van Fort Honswijk gezien vanuit het zuidoosten in 1977 (3). Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed te Amersfoort.
Luchtfoto van het Fort bij Honswijk en de Lunet aan de Snel te Tull en 't Waal (gemeente Houten) uit het zuidwesten in 1965-1970. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 92584.Luchtfoto van het Fort bij Honswijk en de Lunet aan de Snel te Tull en 't Waal (gemeente Houten) uit het zuidwesten in 1965-1970. Bron: Het Utrechts Archief, catalogusnummer: 92584.
Gezicht op het toevoerkanaal bij Fort Honswijk te Schalkwijk uit het zuiden; met op de achtergrond de hoofdwal van het fort, de inundatiesluis en de Lekdijk in 1894. Bron: Het Utrechts Archief, Catalogusnummer: 220727.Gezicht op het toevoerkanaal bij Fort Honswijk te Schalkwijk uit het zuiden; met op de achtergrond de hoofdwal van het fort, de inundatiesluis en de Lekdijk in 1894. Bron: Het Utrechts Archief, Catalogusnummer: 220727.